Bu Kimdir ki Bize Konuk Olmuştur

Şair bedeninde beliren canın kendisi mi yoksa bir misafir mi olduğunu sorar ve hakikat âleminde bu ayrımın silindiğini söyler. Kanaat hazinesi, aşkın ezelîliği ve bedenin dükkâna benzetilmesi üzerinden insan suretinde görünen manevî varlığı anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bu kimdürki bize mihman olubdu.

   Vücûdumda serâser can olubdur

   1Bu kimdir ki bize konuk olmuştur.

   2Vücudumda baştan başa can olmuştur.

   Bedende baştan başa can kesilen konuğun kimliği sorulur; şiir, insanın kendi özüyle içinde ağırladığı ilahî varlığı daha girişte ayırt edilemez kılar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bu ben miyem ya mihman mı bilinmez

   Hakikat âlemi yeksân olubdur

   1Bu ben miyim ya konuk mu bilinmez.

   2Hakikat âlemi bir olmuştur.

   Bedenindeki canın kendisi mi yoksa konuk mu olduğunu ayıramayan anlatıcı, hakikat âleminde bu iki kimliğin eşitlendiğini söyler; şiirin benlik ve misafirlik sorusu burada birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Nitakim fikr idarüm aklum irmez

   Bu cânumda şu kim pinhân olubdur

   1Ne kadar düşünsem aklım ermez.

   2Bu varlığımda o varlık gizli olmuştur.

   Akıl, can içinde gizlenen varlığa erişemez; düşünmenin sınırı ile içteki görünmez misafir aynı iki dizede buluşur. İç sır yine görünmez kalır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Nişansızdan nişan virmek içinde

   Akıllar mat u sergerdân olubdur

   1İşaretsiz olandan bir işaret vermek isterken,

   2Akıllar şaşkın ve sersem olmuştur.

   İşareti olmayan hakikatten işaret verme çabası aklı şaşkına çevirir; iki dize, görünmezi dille gösterme güçlüğünü şiirin hakikat arayışına bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Viren alan bu şehr içre heman ol

   Vücûdum ana bir dükkân olubdur

   1Bu şehirde veren de alan da yalnız odur.

   2Bedenim ona dükkân olmuştur.

   Verenle alanın aynı varlık olması, bedeni onun alışveriş yaptığı bir dükkâna dönüştürür; iki dize, insanı eyleyen özne değil hakikati barındıran yer sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Kanâat gencini her kim ki buldu

   Saâdet milkine sultân olubdur

   1Kanaat hazinesini her kim ki buldu.

   2Mutluluk ülkesine sultan olmuştur.

   Kanaat hazinesini bulan kişinin saadet ülkesinde sultan oluşu, maddi servet yerine yetinmeyi egemenliğin kaynağı yapar; şiirin iç zenginlik düşüncesi burada taçlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Bu aşk genci kadimdürür ezelde

   Velâkin sûretâ insan olubdur

   1Bu aşk hazinesi ezelden beri vardır.

   2Fakat görünüşte insan olmuştur.

   Ezelî aşk hazinesi insan biçiminde görünür; “suret” sözü kadim hakikat ile geçici beden arasındaki ayrımı korur. İnsan sureti bu ezelîliği örter.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Hezar sencileyin KAYGUSUZ ABDAL

   Âşıklar yoluna kurban olubdur

   1Senin gibi bin Kaygusuz Abdal,

   2Âşıklar yoluna kurban olmuştur.

   Mahlasını söyleyen şair, kendisi gibi bin kişinin âşıklar yoluna kurban olacağını belirtir; kapanış, bireysel adı şiir boyunca büyüyen ortak teslimiyete katar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle