Bu sahrâ kim nem-i eşk-i sitemle murg-zâr olmuş

Şiir, gözyaşıyla ıslanmış ova ve kuru dallardaki inleyen kuşlardan başlayarak Cem devrinin şarabına, gül-bülbül ilişkisine ve aynayı örten toza uzanır. Son beyitte Hikmet’in kalemi, söz meydanında nazım yayına yerleştirilmiş parlak bir oka dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bu sahrâ kim nem-i eşk-i sitemle murg-zâr olmuş

   Ser-i her nahl-i huşkında hezârân murg-ı zâr olmuş

   Gerekse ser-be-âb-ı tekrâr eylesinler devr-i Cem'i kim

   Mey-i hûn-ı câm-ı neşe-ver kim yâdigâr olmuş

   Bu gülşende ne mümkün işret-i mâ ile ünsiyet

   Ne pây-ı güle müjgân-ı bülbül-i nevk-i hâr olmuş

   Yakar tâb-ı temmûz-ı şâm derûn-ı cism-i insânı

   Bu âdet-i aşretin her nahl-i ferâhı sâye-dâr olmuş

   Cemâl-i zâtı zâ-ref-târ olup dâmen-feşân-ı aşk

   Rûy-ı mirât-ı vech-i tâb-nâki pür-gubâr olmuş

   Sebeb sır anma sûrî ser-nümâdır çehre-i gülde

   Sirişk-i hûn sîret-i bülbülünden şermsâr olmuş

   Olunca mareke-ârâ-yı meydân-ı sühan Hikmet

   Kalem-i dest kemân-ı nazma tîr-i âbdâr olmuş

   1Bu ova, zulmün gözyaşı nemiyle kuşlarla dolmuş;

   2her kuru ağacın tepesinde binlerce inleyen kuş var olmuş.

   3İsterlerse Cem devrini baştan, suya yönelerek yeniden döndürsünler;

   4çünkü neşe veren kadehin kan renkli şarabı yadigâr kalmış.

   5Bu gül bahçesinde suyla içli dışlı bir eğlence nasıl mümkün olsun?

   6Gülün ayağında, diken ucu olmuş bülbül kirpiği bile yok.

   7Yaz sıcağının yakıcılığı insan bedeninin içini kavurur;

   8bu içiş âdetinde sevincin her fidanı gölge verir olmuş.

   9Öz güzelliği nazlı bir yürüyüşle aşk eteğini savurunca,

   10parlak yüz aynasının yüzü bütünüyle tozlanmış.

   11Sebebi sır sanma; gülün yüzünde görünen yalnız dış görünüştedir;

   12kanlı gözyaşı, bülbülün yaradılışı karşısında utanmış.

   13Hikmet, söz meydanının savaşını düzenleyince,

   14eldeki kalem, nazım yayına su verilmiş bir ok olmuş.

   Kuruluk, nem ve gölge karşıtlığı şiirin tabiat sahnesini kurar; fakat bahçe huzurlu değildir, kan renkli şarap ve kanlı gözyaşıyla yaralıdır. Şair, görünüşteki gül yüzünün ardındaki sırrı sorgular ve şiir söylemeyi savaş meydanındaki nişancılığa benzetir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle