DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Bülbül gülün ki sâyesine ilticâ eder
gazel · 19. yüzyıl

Bülbül gülün ki sâyesine ilticâ eder

Bülbülün güle sabah duasıyla başlayan şiir; vahşi bakış, geçici dünya, irade ve kader üzerinden ilerler. Sonunda ilahî yardımın kalemi parlatmasıyla şairin yaradılışı bir gül bahçesine, şiiri de ateş sesli bülbüle dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bülbül gülün ki sâyesine eder

    Her subh-dem huzûruna arz-ı duâ eder

    Bîgâne olsa da nigeh-i vahşetü’l-fenni

    Âhû ile muâmele-i âşinâ eder

    İcrâ-yı tarh-ı âlem-i âb-ı habâb-veş

    havâle-i bâd-ı hevâ eder

    Beyhûde sanma sürhî-i dest-i sevâkinin

    Âgûş-ı tek-reng-i hinnâdan hayâ eder

    Cebr olmayıp olsa da

    Kim filini muhâlif-i hükm-i kazâ eder

    olıcak ayn-ı matlaba

    Ey dil sevâd-ı bahtını kilkim cilâ eder

    Hikmet tabiatın ne aceb gülistân imiş

    Kim kilk-i nazmı bülbül-i âteş-nevâ eder

    1Bülbül, gölgesine sığındığı gülün

    2her sabah huzurunda duasını sunar.

    3Yabaniliği sanat edinmiş bakış ona yabancı kalsa da

    4ceylanla tanışıkmış gibi davranır.

    5Kabarcık suyu gibi geçici dünya tasarısını uygulamayı

    6aydın gönüllüler boş heves rüzgârına bırakır.

    7Sakilerin ellerindeki kızıllığı boşuna sanma;

    8tek renk kınanın kucağından bile utanır.

    9Zorlama olmasa ve kişisel irade bulunsa bile,

    10kim eylemini kader hükmüne aykırı kılabilir?

    11Çare bulan ilahî yardım, isteğin ta kendisine erişince,

    12ey gönül, kalemim bahtının karalığını parlatır.

    13Hikmet, yaradılışın ne şaşırtıcı bir gül bahçesiymiş;

    14şiir kalemini ateş sesli bir bülbüle dönüştürür.

    İlk ve son beyitler bülbül ile gül bahçesini çerçeve olarak kullanır. Aradaki beyitlerde bakışın yabancılığı ve dünya kabarcığının geçiciliği, insan iradesinin sınırına bağlanır; kalemin parlaması kişisel kudretten çok tevfik sonucudur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBulmasa sadr-ı mahâricde merâtib elfâzŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

ilticâ

sığınma

Rûşen-dilân

aydın gönüllüler

irâde-i cüziyye

kişisel, sınırlı irade

Tevfîk-i çâre-sâz

çare sağlayan ilahî yardım

Bülbül gülün sâyesine

Bülbül, gölgesine sığındığı gülün

gülün sâyesine ilticâ

Bülbül, gölgesine sığındığı gülün