DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Hüseyin Fahreddin Dede/Bu şimdi geçen ol gül-i zîbende edâ mı
tahmis · 19. yüzyıl

Bu şimdi geçen ol gül-i zîbende edâ mı

Tahmis, yataktan yeni kalkan sevgilinin bedenini, bakışını ve kadehle ilişkisini hareketli bir sahneye dönüştürür. Şair kadeh ile sevgili, söz ile gerçekleşme, helal ile haram arasında karar veremez.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bu şimdi geçen ol gül-i zîbende edâ mı

    Hiç eylemedi hâlimi bu revâ mı

    Kârı aceb ağyâra vefâ bana cefâ mı

    Yâre sorunuz al unutulmuş mı recâmı

    Râm olma değil mi acaba bana merâmı

    Dikkatle nazar eyle o ruhsâre-i âle

    Kâbil mi tahammül o izârındaki hâle

    Vasfında ne gam düşse gönül fikr-i muhâle

    Raks-âver olur sûret-i rengîn-i hayâle

    Âyîne-i kalbimdeki tasvîr-i hırâmı

    Subh olmuş uyanmış henüz ol sâid-i billûr

    Bâlînine yaslanmış olup hüsnüne mağrûr

    Baştan ayağa sanki mücessem idi bir nûr

    Gîsû dağınık gerden açık dîdesi

    Bir çıktı döşekten ki kıyâmetti kıyâmı

    İttikçe nazar ol mehin ahvâline bâde

    Reşk ile hurûş eyliyor ikbâline bâde

    Bin âh ederek gerdenine hâline bâde

    Hayrân oluyor aks-i ruh-ı âline bâde

    Aldıkça o gülgûn izârın ele câmı

    Ol kâmet-i dilcûdaki etvârı mı alsam

    Yâ vuslat içün verdiği ikrârı mı alsam

    Bilmem ki yanağındaki esmârı mı alsam

    Destinde dönen sâgarı mı yârı mı alsam

    Fark eyleyemem çünkü helâl ile harâmı

    Yoktur senin ey misl ü hümâlin

    Fahrî’ye aceb doğru mudur va’d-i visâlin

    Mümkin mi vukû’u bu gibi emr-i muhâlin

    Sevdâzedelik fikrini dağıttı Celâl’in

    Şâhiddir anın hâline mazmûn-ı kelâmı

    1Şimdi geçen şu zarif ve güzel gül müydü?

    2Hâlimi hiç sormadı; bu davranış uygun mu?

    3İşi rakiplere vefa, bana eziyet etmek mi?

    4Sevgiliye sorun, dileğimi unuttu mu?

    5Yoksa amacı bana boyun eğmek değil mi?

    6O âlemi süsleyen yanağa dikkatle bak.

    7Yanağındaki bene dayanmak mümkün mü?

    8Onu anlatırken gönül imkânsızı düşünse ne çıkar?

    9Hayaldeki renkli görüntü dans etmeye başlar;

    10kalp aynamdaki salınışının tasviri canlanır.

    11Sabah olmuş, o billur kol daha yeni uyanmış;

    12yastığına yaslanmış, güzelliğiyle gururlanıyor.

    13Baştan ayağa sanki somutlaşmış bir nurdu.

    14Saçı dağınık, boynu açık, gözleri mahmurdu.

    15Yataktan öyle bir kalktı ki ayağa kalkışı kıyamet gibiydi.

    16Şarap o ay yüzlünün hâllerine baktıkça

    17onun talihini kıskanıp coşuyor.

    18Boynuna ve benine bin ah ederek bakıyor;

    19kızıl yanağının yansımasına hayran kalıyor,

    20o gül renkli yüz kadehi eline aldıkça.

    21O gönül çeken boydaki tavrı mı alsam,

    22yoksa kavuşmak için verdiği sözü mü alsam?

    23Yanağındaki meyveleri mi alsam, bilemiyorum;

    24elinde dönen kadehi mi, sevgiliyi mi alsam?

    25Helal ile haramı ayıramıyorum.

    26Ey ay yüzlü, senin eşin ve benzerin yoktur.

    27Fahrî’ye verdiğin kavuşma sözü gerçekten doğru mudur?

    28Böyle imkânsız bir işin gerçekleşmesi mümkün mü?

    29Celâl’in sevdaya tutulma düşüncesini dağıttı;

    30sözünün anlamı onun hâline tanıktır.

    İlk bent sitemle açılır; sonraki bentlerde ayna, hayal ve şarap bakışı çoğaltır. Sevgilinin ayağa kalkışı “kıyamet” diye büyütülürken şarabın onu kıskanması nesneleri de âşıklaştırır. Son bent, vaat edilen kavuşmanın imkânsızlığıyla oyunu kapatır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Fahrî (Mevlevî Şeyhi Hüseyin Fahreddin Dede) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirCanıma kâr eyledi tîğ-i kederHüseyin Fahreddin Dede · müsemmen

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

pürsiş

sorma, hâl hatır etme

mahmûr

uykulu ve süzgün bakışlı

mâh-likâ

ay yüzlü güzel

şimdi geçen gül

Şimdi geçen şu zarif ve güzel gül müydü?

geçen gül zîbende

Şimdi geçen şu zarif ve güzel gül müydü?

gül zîbende edâ

Şimdi geçen şu zarif ve güzel gül müydü?