Câm-ı leb-rîz-i safâ yâr mıdır
Şiir, sevgilinin dudağı, yüzü, bakışı ve ayva tüyünü sürekli sorularla kadeh, gül, mihenk, neşter ve sürmeye dönüştürür. Âşığın ağlayan gözü ve kara bahtı bu parlak güzellik görüntülerinin gölgesinde kalır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Câm-ı -i safâ yâr mıdır
Neşesi eski kafâ-dâr mıdır
Vasf-ı lalindeki rengîn-sühanım
Gonca-i gülşen-i efkâr mıdır
Hâle-i hatt ile vechi o
Bedr-i tâm olsa da hıyâr mıdır
Çeşm-i giryân gül-i pür-jâle gibi
Her seher sâgar-ı ser-şâr mıdır
Mülk-i efgâna gönül şâh olalı
Gamze-i yâr mıdır
Gülşen-i bezme hezâr âvâzım
Câm-ı rengîn-i gül-i bî-hâr mıdır
Subh-ı perîde gül-i mihr-i felek
Zîver-i kûşe-i destâr mıdır
Dil-i mecrûha dedi ayn-ı şifâ
Neşter-i gamze-i bîmâr mıdır
Rû-nümâ hattı değil ol mâhın
-i baht-ı siyeh-kâr mıdır
Hâme-veş baht-ı siyâhım Hikmet
Sürme-i dîde-i güftâr mıdır
1Neşeyle ağzına kadar dolu kadeh sevgili midir?
2Onun neşesi eski bir dost mudur?
3Yakut dudağını anlatan renkli sözüm,
4düşünce bahçesinin goncası mıdır?
5Ayva tüyü hâlesiyle yüzü bir mihenk taşı gibi;
6dolunay olsa bile seçkin sayılır mı?
7Ağlayan göz, çiy yüklü gül gibi,
8her seher ağzına kadar dolu bir kadeh midir?
9Gönül feryat ülkesine şah olalı,
10sevgilinin yan bakışı onun silahdarı mıdır?
11Meclis bahçesindeki bin sesim,
12dikensiz gülün renkli kadehi midir?
13Sabah uçup giden göğün güneş gülü,
14sarık köşesinin süsü müdür?
15Yaralı gönle şifanın özü diye seslenen,
16hasta bakışın neşteri midir?
17O ay yüzlünün görüneni ayva tüyü değil;
18kara bahtın yüzündeki leke midir?
19Hikmet, kalem gibi kara bahtım,
20söz gözünün sürmesi midir?
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Soruların hiçbiri yalnız benzetme değildir; her biri güzelliğin şifa mı yara mı olduğunu sınar. Gözün kadeh, gamzenin neşter, kara bahtın sürme oluşu, acının şiir dilini nasıl renklendirdiğini gösterir.