DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Adnî Mahmud Paşa/Cân cemâlün şem’inün pervânesidür dostum
gazel · 15. yüzyıl

Cân cemâlün şem’inün pervânesidür dostum

Can sevgilinin yüz mumuna pervane, gönül saçına divane ve hayal ordusuna ev olur; merhamet gelmezse bu pervane yanacaktır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Cân cemâlün şem’inün pervânesidür dostum

    Dil müselsel zülfünün dîvânesidür dostum

    Al emânet gönlümi cevrünle vîrân eyleme

    Kim senün hayl-i hayâlün hânesidür dostum

    Cân u dil derd ü gamunla âşinâ olalıdan

    İki ‘âlem anlarun bîgânesidür dostum

    Yoluna cân u cihân virdüğüme budur sebeb

    Bana cevr itdügünün şükrânesidür dostum

    Kasr-ı cennet bigi ma’mûr olısardur dâyimâ

    Ol gönül kim ‘aşkunun vîrânesidür dostum

    Kanuma gamzen susamışdı lebünden soraram

    Kim kaçan ol teşne kana kanasıdur dostum

    Ger terahhum eylemezsen ‘Adnî yüzün şem’ine

    ‘Âkıbet pervâne bigi yanasıdur dostum

    1Can, güzelliğinin mumunun pervanesidir dostum;

    2Gönül, zincir gibi saçlarının divanesidir dostum.

    3Emanet gönlümü al, eziyetinle viran etme;

    4Çünkü o, senin hayal ordunun evidir dostum.

    5Can ile gönül derdin ve kederinle tanıştığından beri

    6İki dünya da onlara yabancıdır dostum.

    7Yoluna canımı ve dünyayı vermemin sebebi şudur:

    8Bana ettiğin eziyetin teşekkür karşılığıdır dostum.

    9Aşkının viranesi olan o gönül,

    10Daima cennet köşkü gibi bayındır olacaktır dostum.

    11Yan bakışın kanıma susamıştı; dudağından sorarım:

    12O susamış, kana ne zaman doyacaktır dostum?

    13Yüzünün mumuna acımazsan Adnî,

    14Sonunda pervane gibi yanacaktır dostum.

    Can sevgilinin güzellik mumuna dönen pervane, gönül ise onun saçına ve hayaline bağlanan evdir. Eziyet şükür sebebi sayılır; aşkın yıktığı gönülün cennet köşkü gibi onarılması tasavvufî tersliği kurar. Son beyit yanışın kaçınılmazlığını Adnî’ye bağlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Adnî Mahmut Paşa adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 165675 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirŞâd olmak isteyen gam ile mübtelâ gerekAdnî Mahmud Paşa · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

hayl-i hayâl

hayaller ordusu

şükrâne

teşekkür karşılığı

gamze

yan bakış; yaralayıcı bakış

cemâl şem‘i

Canın çevresinde döndüğü sevgili güzelliğinin mumu.

müselsel zülf

Gönlü divane eden zincir biçimli saç.

teşne-i kan

Sevgilinin bakışında kana susamış öldürücü istek.