Şâd olmak isteyen gam ile mübtelâ gerek
Sevinç için gamı, saltanat için yoksulluğu şart gören gazel, gözyaşı denizi ve sevgilinin ayak tozuyla aşkın ters mantığını kurar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Şâd olmak isteyen gam ile mübtelâ gerek
‘Âlemde saltanat taleb iden gerek
 itdügümce cûşa gelür gözlerüm yaşı
Deryâ temevvüc itmege lâ-büd hevâ gerek
Dil milkine hayâlün ider hükm geh gamu
Bu bir harâbeye ne iki pâdişâ gerek
Zühd ü salâhı câm-ı meye satduğum budur
Kim olanlarun ‘ameli bî-riyâ gerek
Kanlu çıkardı yaşumı yolum basar deyü
Evvel bu işi işlemege dest ü pâ gerek
İzün tozına ‘Adnî yüzin niçe sürmesün
Kanlu gözine sıhhat içün gerek
1Sevinmek isteyen kedere tutulmalı;
2Dünyada saltanat isteyen yoksul olmalı.
3Ah ettikçe gözlerimin yaşı coşar;
4Denizin dalgalanması için elbette rüzgâr gerekir.
5Gönül ülkesine bazen keder, bazen hayalin hükmeder;
6Bu tek harabeye neden iki hükümdar gereksin?
7Sofuluğu ve doğruluğu şarap kadehine satmamın sebebi şudur:
8Çünkü rindlerin işi gösterişsiz olmalıdır.
9“Yolumu keser” diye gözyaşımı kanlı çıkardı;
10Önce bu işi yapmaya el ve ayak gerekir.
11Adnî yüzünü izinin tozuna nasıl sürmesin?
12Kanlı gözüne şifa için sürme gerekir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Adnî Mahmut Paşa adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 165673 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel sevinç için kedere, saltanat için yoksulluğa razı olma karşıtlığıyla açılır. Gözyaşı denizi, sevgilinin ayak izi ise göze şifa veren sürmedir. Adnî, sofuluk iddiasını bırakıp gösterişsiz rindliği aşkın gerçek yolu sayar.