DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Esrâr Dede/Cemâl-i yâr göründü celâl mahv oldu
manzume · 18. yüzyıl

Cemâl-i yâr göründü celâl mahv oldu

Sevgilinin güzelliği belirince sertlik, ayrılık, kâr-zarar hesabı, aynadaki görüntü ve sonunda sözün anlamı birer birer silinir. Esrar Dede, aşk sarhoşluğunu benlik ve ölçülerin çözülmesi olarak anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    göründü mahv oldu

    Firâk gitti gönülde visâl mahv oldu

    O büt keremler ile varımı elimden alub

    Ziyân ü sûd değil ihtimâl mahv oldu

    kıldım safâ-yı hayret ile

    Hemân âyine gördüm misâl mahv oldu

    Bana kalaydı olmaz idim

    Dil aldı verdi ne çâre mecâl mahv oldu

    ile Esrâr şöyle mestim ki

    Fikir tükendi suhanda mahv oldu

    1Sevgilinin güzelliği göründü, heybet ve sertlik yok oldu.

    2Ayrılık gitti; gönülde kavuşma da yok oldu.

    3O put gibi güzel, lütuflarla bütün varlığımı elimden alınca

    4kâr ve zarar değil, bunların ihtimali bile yok oldu.

    5Hayretin verdiği sevinçle aynaya bir bakış yönelttim;

    6yalnız aynayı gördüm, içindeki görüntü yok oldu.

    7Bana kalsaydı onun derdine alıcı olmazdım;

    8ama gönül aldı verdi, ne çare; seçme gücü yok oldu.

    9Aşkta yok oluşla öyle sarhoşum ki ey Esrar,

    10düşünce tükendi, sözde anlam bile yok oldu.

    Her beyitte “mahv oldu” hükmü başka bir ayrımı ortadan kaldırır. Aynanın kalıp görüntünün yok olması, dış biçimle iç hakikat arasındaki bağı keser; son beyit düşünce ve anlamın da tükenmesiyle dilin sınırına ulaşır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esrar Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGittin ammâ amân ey şâhlevendim tez gelEsrâr Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

celâl

heybet ve sertlik

hirîdâr-ı derdin

derdinin alıcısı

meâl

anlam, sözün vardığı sonuç

cemâl-i yâr

Sevgilinin görünen güzelliği ve yüzü.

nigâh-ı âyine

Aynaya yöneltilen dikkatli bakış.

fenâ-yı aşk

Aşk içinde benliğin bütünüyle yok oluşu.