Târîh-i Silah-dâr Ali Paşa

Padişahın silahdarı Ali Paşa'nın güzel ahlakta benzersiz oluşu ve vezirliğe yükselişi 1168 yılında müjdelenir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cenāb-ı pādişāh-ı Ǿālemüñ aǾlā silaĥ-dārı

   Kemāl-i ĥüsn-i ħulķ-ile cihān içinde bį-hemtā

   1Yüce dünya padişahının seçkin silahdarı,

   2güzel ahlakın olgunluğuyla dünyada benzersizdi.

   İlk dize kişiyi padişaha olan yakınlığıyla konumlandırır; ‘silâh-dâr’ bir rütbe adı değil, taşınan şeyle tanımlanan bir görevdir. İkinci dize ölçüyü değiştirir ve asıl üstünlüğü göreve değil huya bağlar: ‘kemâl-i hüsn-i hulk’. Saraya ait bir unvan böylece sarayla ilgisi olmayan bir erdemle desteklenir, iddia da ‘cihân içinde’ diye genişletilir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bulunmaz bir şebįhi miŝli tāriħ-i Nažįr-āsā

   Vezįr-i ekrem oldı müjde lûŧf-ile ǾAli Paşa

   1Nazîr'in tarihi gibi bir benzeri bulunmaz:

   2müjde, Ali Paşa lütufla yüce vezir oldu.

   Benzersizlik burada iki yakın anlamlı sözcükle — ‘şebîh’ ve ‘misl’ — üst üste söylenir, sonra beklenmedik bir yere kayar: karşılaştırma ölçüsü Nazîr'in kendi tarihi olur, yani şair övdüğü kişiyi ölçerken kendi mısraını terazi diye ortaya koyar. Son dize haberi ‘müjde’ ünlemiyle keser; yükseliş liyakate değil ‘lûtf’a bağlanır ve ad en sona bırakılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle