DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Çeşm-i dili mahcûb-ı şühûd eyleme yâ Rab
gazel · 19. yüzyıl

Çeşm-i dili mahcûb-ı şühûd eyleme yâ Rab

Şair, gönül gözünün hakikatten perdelenmemesi, iç aynasının paslanmaması ve gamın ahını göğe yükseltmemesi için dua eder. Dünyanın büyükleri önünde eğilmekten ve ölümden sonra nefsin eziyetinden korunmak ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Çeşm-i dili eyleme yâ Rab

    Âyînemi eyleme yâ Rab

    Tâkat-şiken-i gamla yıkıp

    Âh-ı dilimi çarha amûd eyleme yâ Rab

    Dünyâ-yı temennîde perestişle kibâr

    Cebhem mutasaddî-i sücûd eyleme yâ Rab

    Rûhum ki çıka vakt-i pesîn-i kâlıbdan

    Mihnet-zede-i eyleme yâ Rab

    1Ey Rabbim, gönül gözünü hakikati görmekten perdeli bırakma.

    2Aynamı pas gösteren bir hâle getirme.

    3Dayanma gücümü kıran gamla güven kemerimi yıkıp

    4gönlümün ahını göğe direk etme, ey Rabbim.

    5Dilekler dünyasında büyüklerin önünde tapınırcasına,

    6alnımı secdeye yöneltme, ey Rabbim.

    7Ruhum günün sonunda beden kalıbından çıktığında

    8onu inatçı nefsin eziyetine uğratma, ey Rabbim.

    Gönül gözü ve ayna, içsel görüşün iki yüzüdür; perde ile pas bu görüşü bozan engellerdir. Dua daha sonra toplumsal boyun eğmeye ve ölüm anına uzanır. Her beyit, manevi bağımsızlığı koruma isteğini yineler.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÇeşm-i pür nâzın ki bezm-i hüsnüne zîver olurŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

mahcûb-ı şühûd

hakikati görmekten perdelenmiş

jengâr-nümûd

paslı görünen

tâk-ı emânım

güven ve dayanma kemerim

nefs-i anûd

inatçı, dikbaşlı nefis

Çeşm dili mahcûb

Ey Rabbim, gönül gözünü hakikati görmekten perdeli bırakma