Çeşm-i pür nâzın ki bezm-i hüsnüne zîver olur

Şiir, güzellik meclisini yazı, buhurdan, kanat ve kafes imgeleriyle kurarken bilginin insanı kendiliğinden özgürleştirdiği beklentisini reddeder. Tatlı söz ve şiir yeteneği değerli olsa da son beyit, bilgelik ile özgürlük arasında otomatik bir sonuç kurulamayacağını söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Çeşm-i pür nâzın ki bezm-i hüsnüne zîver olur

   Ki siyeh-mest ü gehî sâkî gehî sâgar olur

   Hatt-ı reyhânîsi tesvîd-i bahâristân edip

   Mûy-ı zülf-i sünbülîsi rişte-i mistâr olur

   Ebruvân arz-ı kemân ettikçe tîr-i gamzeye

   Hatt-ı şeh-bâl-i hümâ hem-sâyesi şeh-per olur

   Micmer-i gerdân-ı enzâr ol ki ol hâl-i siyeh

   Âteş-i ruhsârı üzre kıta-i anber olur

   Tîz-reftâr-ı girîz oldukça ol tâvûs-ı nâz

   Dâmen-efşânda etrâfında bâl ü per olur

   Cûş-ı feyz-i kâbiliyyet ref eder zıddiyyeti

   Âb-ı gevher-hânesinde şem-i şule-ver olur

   Dâmen-i deryâ-dilân-ı feyzi der-dest eyle kim

   Sû-be-sû sâhillerin etrâfı pür-gevher olur

   Tûtî-i şîrîn-sühan oldukça mahbûs-ı kafes

   Sanma kim âzâdegî memûl-i dâniş-ver olur

   Tab-ı Hikmet semt-i nazma azm edip pîrâne-ser

   Reh-nümâ-yı peyrevî-i hâme-i zîver olur

   1Nazlı gözün güzellik meclisine süs olur;

   2kimi zaman kara sarhoş, kimi sâkî, kimi de kadeh olur.

   3Reyhan yazısını andıran ayva tüyü bahar sayfasını karalar;

   4sümbül saçının teli cetvel ipliği olur.

   5Kaşlar gamze okuna yay sundukça,

   6ayva tüyü hümâ kanadının gölgesine büyük kanat olur.

   7Bakışların dönen buhurdanlığı olan o kara ben,

   8yanağın ateşi üstünde bir parça amber olur.

   9O naz tavusu hızla kaçıp giderken,

   10eteğini savurduğunda çevresi kanatlarla dolar.

   11Yetenek bereketinin coşması karşıtlığı ortadan kaldırır;

   12cevher kaynağının suyunda mum alevli olur.

   13Feyiz denizi gönüllülerin eteğine tutun ki,

   14kıyılarının dört yanı cevherle dolsun.

   15Tatlı sözlü papağan kafese kapandığında,

   16Bilge kişi için özgürlüğün umulduğunu sanma.

   17Hikmet'in yaradılışı yaşlılıkta şiir yönüne gidince,

   18süslü kalemin izinden yürümeye rehber olur.

   Mısralar sevgilinin yüzünü ve saçını yazı araçlarıyla, gönlü de kafesteki tatlı dilli papağanla ilişkilendirir. Kapanıştaki çift olumsuzluk özellikle korunmuştur: şair, bilge kişi için özgürlüğün umulduğu düşüncesine karşı uyarır; bir kurtuluş vaadi sunmaz.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle