DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Cevrî İbrâhim Çelebi/Çeşmin ki gâhî kendüyi mestâne gösterir
gazel · 17. yüzyıl

Çeşmin ki gâhî kendüyi mestâne gösterir

Sarhoş gözün tespihi kadehe, aklın ağırbaşlılığını deliliğe ve gönülleri av tanesine dönüştürmesi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Çeşmin ki gâhî kendüyi gösterir

    Dest-i sebhayı peymâne gösterir

    Gamzen alınca destine

    cünbiş-i dîvâne gösterir

    Uşşâk ile muâmele itse tegâfülün

    Her âşinâ nigâhını bîgâne gösterir

    Zülfün ki ukde bend ola dâmında dillere

    fitne içün dâne gösterir

    Çeşmin nazîre söylese sihr-i beyâna ger

    Cevrî-i gösterir

    1Gözün kimi zaman kendini sarhoş gibi gösterir.

    2Takva elindeki tespihi şarap kadehi gibi gösterir.

    3Gamzen naz zincirini eline alınca

    4Aklın ağırbaşlılığını delice bir hareket gibi gösterir.

    5Aldırmazlığın âşıklarla ilişki kurduğunda

    6Her tanıdık bakışı yabancı gibi gösterir.

    7Saçın, tuzağındaki gönüllere düğüm bağlayınca

    8Fitne uğruna Hüma kuşunu avlayacak tane gösterir.

    9Gözün, söz büyüsüne bir nazire söylese

    10Onu nükte tartan söz ustası Cevrî’ye gösterir.

    Gazel “gösterir” redifiyle görünüşü sürekli tersine çevirir: tespih kadeh, ağırbaşlı akıl delilik, tanıdık bakış yabancı olur. Zülüf gönülleri düğümleyip Hüma’yı bile avlayacak bir tane hazırlar. Son beyitte gözün söz büyüsü, mahlas sahibi Cevrî’yi muhatap alan şiirsel bir nazireye dönüşür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Cevrî İbrâhîm Çelebi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGeçti dil râh-ı talebden kâm-ı dünyâdan bileCevrî İbrâhim Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

mestâne

sarhoşça, sarhoş gibi

vera’da

takvada, günahtan sakınmada

silsile-i nâzı

naz zincirini

Temkîn-i aklı

aklın ağırbaşlılığını

Sayd-ı hümâyı

Hüma kuşunu avlamayı

nüktesenç-i suhandâne

nükte tartan söz ustasına