DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Anonim Halk Şiiri/Çifte Çıkar Martinimin Dumanı
türkü · Çeşitli dönemler

Çifte Çıkar Martinimin Dumanı

İki üçlük ile yinelenen iki dönüş, Martini dumanını, mahpus fermanını, İnebolu için güzellik dileğini, dört saldırganı ve anlatıcının amca oğluna yönelttiği suçlamayı anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Çifte çıkar martinimin dumanı ey

    Yoktur da zalımların dini imanı

    Şimdi gelir mahpusların fermanı ey

    1Çifte çıkar Martini’min dumanı, ey

    2Yoktur da zalimlerin dini imanı

    3Şimdi gelir mahpusların fermanı, ey

    Martini tüfeğinin çift çıkan dumanı silahlı çatışmayı ilk görüntü yapar. Zalimlerin din ve imandan yoksun sayılması ahlaki hükmü sertleştirir; mahpusların fermanının gelmesi, şiddeti hapis ve resmî karar beklentisine bağlar.

  2. 2

    Gül olsun şu inebolu

    Beni de vuran zalim amucamun oğlu

    1Gül gülistanlık olsun şu İnebolu

    2Beni de vuran zalim amcamın oğlu

    İnebolu’nun gül bahçesine dönmesi dilenirken anlatıcı kendisini vuran kişinin amcasının oğlu olduğunu söyler. İyilik dileği ile aile içinden gelen saldırı aynı ikilide buluşur; suçlama doğrulanmış güncel kişi bilgisi sayılmaz.

  3. 3

    Sisli kaya derler bir kara taşdır ey

    Beni de vuranlar da dört arkadaştır

    Siyah yamçım bana da yoldaştır ey

    1Sisli Kaya derler, bir kara taştır, ey

    2Beni de vuranlar dört arkadaştır

    3Siyah yamçım bana da yoldaştır, ey

    Sisli Kaya’nın kara taşı, saldırının geçtiği mekânı koyu bir işaretle sabitler. Vuranların dört arkadaş olduğu bildirilir; siyah yamçının yoldaş sayılması ise insan desteğinin yokluğunda giysiyi anlatıcının tek eşlikçisi yapar.

  4. 4

    Gül olsun şu İnebolu

    Beni de vuran zalim amucamun oğlu

    1Gül gülistanlık olsun şu İnebolu

    2Beni de vuran zalim amcamın oğlu

    Son dönüş İnebolu için gül gülistanlık dileğini ve amca oğluna yöneltilen vurma suçlamasını aynen yineler. Böylece coğrafyaya verilen umut, aile bağının bozduğu güvene karşı şiirin kalıcı cevabı olarak kapanışta yeniden duyulur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 139707 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÇimenli Bahçede Bulgur Eliyor
Çimenli bahçede bulgur eliyor
Anonim Halk Şiiri · türkü

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Martini

Martini-Henry tipi tüfek için kullanılan ad.

mahpus

Hapiste tutulan kişi.

ferman

Buyruk veya resmî karar.

gülistanlık

Gül bahçesi gibi güzel ve ferah yer olma hâli.

yamçı

Kepenek benzeri, kalın yünden yapılmış dış giysi.

çifte çıkmak

Silah dumanının iki ayrı koldan yükselmesi.