Çifte Çıkar Martinimin Dumanı
İki üçlük ile yinelenen iki dönüş, Martini dumanını, mahpus fermanını, İnebolu için güzellik dileğini, dört saldırganı ve anlatıcının amca oğluna yönelttiği suçlamayı anlatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Çifte çıkar martinimin dumanı ey
Yoktur da zalımların dini imanı
Şimdi gelir mahpusların fermanı ey
1Çifte çıkar Martini’min dumanı, ey
2Yoktur da zalimlerin dini imanı
3Şimdi gelir mahpusların fermanı, ey
- 2
Gül olsun şu inebolu
Beni de vuran zalim amucamun oğlu
1Gül gülistanlık olsun şu İnebolu
2Beni de vuran zalim amcamın oğlu
İnebolu’nun gül bahçesine dönmesi dilenirken anlatıcı kendisini vuran kişinin amcasının oğlu olduğunu söyler. İyilik dileği ile aile içinden gelen saldırı aynı ikilide buluşur; suçlama doğrulanmış güncel kişi bilgisi sayılmaz.
- 3
Sisli kaya derler bir kara taşdır ey
Beni de vuranlar da dört arkadaştır
Siyah yamçım bana da yoldaştır ey
1Sisli Kaya derler, bir kara taştır, ey
2Beni de vuranlar dört arkadaştır
3Siyah yamçım bana da yoldaştır, ey
Sisli Kaya’nın kara taşı, saldırının geçtiği mekânı koyu bir işaretle sabitler. Vuranların dört arkadaş olduğu bildirilir; siyah yamçının yoldaş sayılması ise insan desteğinin yokluğunda giysiyi anlatıcının tek eşlikçisi yapar.
- 4
Gül olsun şu İnebolu
Beni de vuran zalim amucamun oğlu
1Gül gülistanlık olsun şu İnebolu
2Beni de vuran zalim amcamın oğlu
Son dönüş İnebolu için gül gülistanlık dileğini ve amca oğluna yöneltilen vurma suçlamasını aynen yineler. Böylece coğrafyaya verilen umut, aile bağının bozduğu güvene karşı şiirin kalıcı cevabı olarak kapanışta yeniden duyulur.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Anonim Halk Şiiri adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 139707 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Çimenli bahçede bulgur eliyorAnonim Halk Şiiri · türkü→
Martini tüfeğinin çift çıkan dumanı silahlı çatışmayı ilk görüntü yapar. Zalimlerin din ve imandan yoksun sayılması ahlaki hükmü sertleştirir; mahpusların fermanının gelmesi, şiddeti hapis ve resmî karar beklentisine bağlar.