Dağdan Kestim Değenek

Dört kıta, benekli değnek ve yeni yârdan dumanlı dağ ile uykusuzluğa, lale ve velveleden elden ele düşen sevgiliye, son olarak gözün içindeki sorulmayan duyguya ilerler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Dağdan kestim değenek

   Ortası benek benek

   Yeni bir yar sevmişem

   Eskisine ne gerek

   1Dağdan kestim değnek

   2Ortası benek benek

   3Yeni bir yâr sevmişim

   4Eskisine ne gerek

   Dağdan kesilen değneğin benekli ortası gündelik bir nesne görüntüsü kurar. Anlatıcının yeni bir yâr sevip eskisini gereksiz sayması, seçimi sert ve kısa bir karşılaştırmayla bildirir; önceki kişinin sesi veya ilişkinin nedeni verilmez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dağı duman olanın

   Hali yaman olanın

   Gece uykusu gelmez

   Yari güzel olanın

   1Dağı duman olanın

   2Hâli yaman olanın

   3Gece uykusu gelmez

   4Yâri güzel olanın

   Dağı dumanlı ve hâli yaman olan kişinin gece uykusu gelmez; son dize bunun yâri güzel olana özgü olduğunu söyler. Doğa üzerindeki sis, sevilen kişinin güzelliği yüzünden yaşanan iç huzursuzluğun dış görüntüsüne dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dağlara lale düştü

   Güle velvele düştü

   Yanarım ona gelin

   Yar elden ele düştü

   1Dağlara lale düştü

   2Güle velvele düştü

   3Yanarım ona gelin

   4Yâr elden ele düştü

   Dağlara lale, güle velvele düşmesi doğayı hareketli bir haber alanı yapar. “Yanarım ona gelin” sözünün seslenişi belirsiz kalırken yârin elden ele düşmesi kıskançlık, dolaşım veya itibar kaybı korkusunu sert biçimde açığa çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Dağdan attım ekini

   Uçurttum eldekini

   Soran gözümü sorar

   Sormaz içindekini

   1Dağdan attım ekini

   2Uçurttum eldekini

   3Soran gözümü sorar

   4Sormaz içindekini

   Dağdan ekin atmak ve eldeki şeyi uçurtmak, tutulamayan nesnelerin art arda kaybını anlatır. İnsanlar anlatıcının yalnız gözünü sorar, gözün içindekini sormaz; görünür organ ile saklı duygu arasındaki ayrım şiiri içe kapanan bir sitemle bitirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle