DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Derk eyleyen hakîkatini ayş-ı âlemin
gazel · 19. yüzyıl

Derk eyleyen hakîkatini ayş-ı âlemin

Kıt’a, dünya yaşayışının hakikatini kavrayan kişinin Cem kadehinin neşesini akla uygun bulmayacağını söyler. Ardından bölünemeyen parçanın imkânsız sayılması ile anlayışın varsayımsal noktasını tek bir teknik soru içinde karşılaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Derk eyleyen hakîkatini

    Almaz âkıla neş’esini

    Memnû-ı -yı ey Hikmet

    Müsbet değil mi -i fehmin

    1Dünya yaşayışının gerçeğini kavrayan kişi,

    2Cem’in kadehinin neşesini akla uygun bulmaz.

    3Ey Hikmet, bölünemeyen parçanın imkânsız sayılması,

    4anlayışın varsayımsal noktası gibi olumlanmış değil midir?

    İlk beyitte dünyevî neşe aklın değerlendirmesine açılır; ikinci beyit kelâm ve mantık terimleriyle soyutlaşır. Memnû, cüz-i lâ-yetecezzâ ve nokta-i mevhûme ayrı, kopuk hükümler yapılmaz; son dizedeki “değil mi” sorusu bütün önermenin olumlanma yönünü belirler.

Kavram sözlüğü (4) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirDest-i nesîm olunca kelâle-güşâ-yı zülfŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

4 kavram bulundu.

ayş-ı âlemin

dünya yaşayışının ve eğlencesinin

sâgar-ı Cem’in

Cem’in kadehinin

cüz-i lâ-yetecezzâ

bölünemeyen parça

nokta-i mevhûme

varsayımsal nokta