Dest-i nesîm olunca kelâle-güşâ-yı zülf
Gazel saçı seher yelinin açtığı kıvrım, sümbül kokusu, hüma kanadı, fitne askeri ve misk-amber yayılımı olarak tasvir eder. Kapanışta saçın kara akşamı ile kulağın beyaz sabahı karşılaşır; koyu zülf, açık renkli benâgûşı görünür kılar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Dest-i -güşâ-yı zülf
Verdi dimâğa nükhet-i sünbül hevâ-yı zülf
Ser kişver-i sevâd-ı cemâlin şehin-şehi
Zıll mı o ki sâye-i bâl-i hümâ-yı zülf
Çeşm-i âhû-yı gamzesi manzûr-ı lutf iken
Sayd-ı cânına beste idi mübtelâ-yı zülf
Dil mülkünü âyîne-i bâm-ı eder
Ki fitne-i sipâhı ne ki belâ-yı zülf
Ehl-i hûr şekli olur müntic-i cünûn
Bahs-i olsa dahi müddeâ-yı zülf
Taâlîk-i sünbül eylese gül-berg-i rûyuna
Her şîve zîb-i rağbet olur -yı zülf
Müşgîn-i dûn anber-i hâl-i siyâhını
Neşr etti sâha-i ruhuna ibtilâ-yı zülf
Hikmet bey-i hubb-ı bengi keşf eder
Mîm-i sevdâ gelip der hâ-yi zülf
1Sabah yelinin eli saçın kıvrımlarını açınca,
2saçın havası dimağa sümbül kokusu verdi.
3Güzellik karalığı ülkesinin başı ve şahlar şahıdır;
4saç, gölge midir yoksa hüma kanadının gölgesi mi?
5Gamzesinin ceylan gözü lütufla görülürken,
6saça tutulan kişi onun can avına bağlanmıştı.
7Saç, gönül ülkesini kederlerin damındaki aynaya çevirir;
8onun fitne askeri ne, saçın belası ne büyüktür!
9Huri şeklinin ehli delilik sonucunu doğurur;
10zincirleme bahsi olsa da asıl iddia saçtır.
11Sümbülünü gül yaprağı yüzüne sarkıtsa,
12her işvesi saçın yerli yerinde teliyle rağbet süsü olur.
13Aşağıdaki misk kokusu, siyah beninin amberini
14saç tutkusu olarak yanağının alanına yaydı.
15Ey Hikmet, kulağın beyaz sabahını açığa çıkaran şey,
16saçın yazgısında beliren kara akşamdır.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Zülf redifi gölge, zincir ve koku üzerinden ilerler. Son beyitte önceki ham terkip ve uydurma harf işlemi kaldırılmış; karşı tanığın desteklediği beyaz kulak/sabah ile saçın kara akşamı karşıtlığı korunmuştur. Sentaksın tartışmalı yönü typed apparatus içinde açıkça sınırlandırılır.