DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Emrî/Dîde mir’ât-ı izârın gül-i gülzâr sanur
Gazel · 16. yüzyıl

Dîde mir’ât-ı izârın gül-i gülzâr sanur

Ayna ve yanılma üzerine kurulan gazelde göz gülü, dikeni, resmi, tüccarı ve kervanbaşını yanlış tanır; sevgilinin görünmez ağzı ile hileci gözleri âşığı silahlı bir yaralıya çevirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Dîde gül-i gülzâr sanur

    Anda kirpikleri aksini görüb hâr sanur

    şöyle ki dîvâre dayansam sanemâ

    Nazar eden yüzüme sanur

    Cân eşiğinden eren bâda sorar vasf-ı lebin

    Her Mısır’dan geleni sanur

    Yaşımın katreleri bağladı şol resme katâr

    Ki gören kimse beni sanur

    Nola derdine cevâb ister ise ağzından

    Kelimâtın işidüb dil dehenin var sanur

    Ne bilür hîlesini

    Nâtüvân gördü gönül çeşmini bîmâr sanur

    Dilde şemşîr-i belâ sînede müjgânın oku

    Gören Emrî’yi şeh-i aşka silâhdâr sanur

    1Göz, yanağının aynasını gül bahçesinin gülü sanır;

    2orada kirpiklerinin yansımasını görüp diken sanır.

    3Ey put gibi güzel, öylesine zayıfım ki duvara yaslansam,

    4yüzüme bakan beni duvara yapılmış bir resim sanır.

    5Can, eşiğinden gelen yele dudağının niteliğini sorar;

    6Mısır’dan gelen herkesi şeker yüklü tüccar sanır.

    7Gözyaşımın damlaları öyle bir kervan dizisi kurdu ki

    8beni gören kişi kervanbaşı sanır.

    9Gönül derdine cevabı senin ağzından isterse şaşılır mı?

    10Sözlerini işitince ağzının gerçekten var olduğunu sanır.

    11Gönül, hileci gözbebeklerinin oyununu nereden bilsin?

    12Onu güçsüz görünce gözlerini hasta sanır.

    13Gönülde bela kılıcı, göğüste kirpiğinin oku var;

    14Emrî’yi gören aşk şahının silahdarı sanır.

    “Sanır” redifi, bakışın sürekli yanılmasını şiirin yöntemi yapar. Kirpik yansıması diken, duvara yaslanan zayıf beden resim, gözyaşı dizisi kervan ve âşık kervanbaşı görünür. Sevgilinin küçüklüğünden görünmez sayılan ağzı ancak sözleri işitilince var kabul edilir; hasta görünen gözlerse aslında hilecidir. Son beyit, bedendeki kılıç ve ok yaralarını aşk hükümdarının silahları gibi gösterir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emrî (Edirneli) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirDüştüm ayaklara elden komadım yâr eteğinEmrî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

mir’ât-ı izârın

yanağının aynası

Lâgarım

çok zayıfım

hâce şekerbâr

şeker yüklü tüccar

kâfilesâlâr

kervanbaşı

merdüm-i ayyârların

hileci gözbebeklerinin

sûret-i dîvâr

yüzüme bakan beni duvara yapılmış bir resim sanır