Dîde mir’ât-ı izârın gül-i gülzâr sanur
Ayna ve yanılma üzerine kurulan gazelde göz gülü, dikeni, resmi, tüccarı ve kervanbaşını yanlış tanır; sevgilinin görünmez ağzı ile hileci gözleri âşığı silahlı bir yaralıya çevirir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Dîde gül-i gülzâr sanur
Anda kirpikleri aksini görüb hâr sanur
şöyle ki dîvâre dayansam sanemâ
Nazar eden yüzüme sanur
Cân eşiğinden eren bâda sorar vasf-ı lebin
Her Mısır’dan geleni sanur
Yaşımın katreleri bağladı şol resme katâr
Ki gören kimse beni sanur
Nola derdine cevâb ister ise ağzından
Kelimâtın işidüb dil dehenin var sanur
Ne bilür hîlesini
Nâtüvân gördü gönül çeşmini bîmâr sanur
Dilde şemşîr-i belâ sînede müjgânın oku
Gören Emrî’yi şeh-i aşka silâhdâr sanur
1Göz, yanağının aynasını gül bahçesinin gülü sanır;
2orada kirpiklerinin yansımasını görüp diken sanır.
3Ey put gibi güzel, öylesine zayıfım ki duvara yaslansam,
4yüzüme bakan beni duvara yapılmış bir resim sanır.
5Can, eşiğinden gelen yele dudağının niteliğini sorar;
6Mısır’dan gelen herkesi şeker yüklü tüccar sanır.
7Gözyaşımın damlaları öyle bir kervan dizisi kurdu ki
8beni gören kişi kervanbaşı sanır.
9Gönül derdine cevabı senin ağzından isterse şaşılır mı?
10Sözlerini işitince ağzının gerçekten var olduğunu sanır.
11Gönül, hileci gözbebeklerinin oyununu nereden bilsin?
12Onu güçsüz görünce gözlerini hasta sanır.
13Gönülde bela kılıcı, göğüste kirpiğinin oku var;
14Emrî’yi gören aşk şahının silahdarı sanır.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Emrî (Edirneli) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
“Sanır” redifi, bakışın sürekli yanılmasını şiirin yöntemi yapar. Kirpik yansıması diken, duvara yaslanan zayıf beden resim, gözyaşı dizisi kervan ve âşık kervanbaşı görünür. Sevgilinin küçüklüğünden görünmez sayılan ağzı ancak sözleri işitilince var kabul edilir; hasta görünen gözlerse aslında hilecidir. Son beyit, bedendeki kılıç ve ok yaralarını aşk hükümdarının silahları gibi gösterir.