Dîdeler rûşen erişti yine îd-i kurbân
Bayram kasidesi, kurban ve kavuşma anlamlarını birleştirerek memduhun ihsanını Hâtem, Bermekîler ve Halîlürrahmân’la karşılaştırır; Emnî kişisel talebini dua ve devlet düzeniyle tamamlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Dîdeler rûşen irişti yine
Âteşin câme ile cilveler etsin hûban
Âşıka îd-i visâlindir olan hâhiş-i dil
Lâhze-i rü’yet-i dîdârına cânlar kurbân
Bûs-i pâyinle şeref bulsa nola bendelerin
Ey kerem sâhibi îd oldu zamân-ı ihsan
Gayrılar mahrem-i bezm-i keremindir her dem
Nola ger îdde ben bendeni etsen şâdan
Nazra-i lûtfuna âmâde nigâh-ı ümmîd
Hayli demdir ki çeker bâr-ı girân-ı hicrân
Feyz-i cûdunla cihan serteser a’yâd oldu
Böyle mevsimde beher rûz gerektir kurbân
kerem-i Bermekî oldu mensî
Habbezâ böyle imiş mecd-i
Mazhar-ı ism-i Rahîm olduğuna şâhiddir
Sendeki re’fet ü hilm ü kerem-i bîpâyân
Ben de müstağrak-ı lûtf olduğuma mu’terifim
Lîk mümkün mi kanâat ide Emnî insan
Ömrünü devletini Hazret-i Hak ide ziyâd
Zıll-ı lûtfunda hemîşe ola âlem handân
Sen saâdetle olub
Durub el kavuştura karşında vücûh-ı a’yân
1Gözler aydın; Kurban Bayramı yine geldi.
2Güzeller ateş renkli giysilerle salınsın.
3Âşığın gönlünün isteği kavuşma bayramıdır;
4yüzünü görmenin bir anına canlar kurban olsun.
5Kulların senin ayağını öpmekle şeref bulsa ne çıkar?
6Ey cömert kişi, bayram geldi; şimdi ihsan zamanıdır.
7Başkaları her an cömertlik meclisinin mahremidir;
8bayramda beni, kulunu da sevindirsen ne olur?
9Umut bakışı senin lütuf nazarına hazırdır;
10uzun zamandır ayrılığın ağır yükünü taşır.
11Cömertliğinin feyziyle bütün dünya bayrama döndü;
12böyle bir mevsimde her gün kurban gerekir.
13Hâtem'in cömertliği ve Bermekîlerin keremi unutuldu;
14ne güzel, Halîlürrahmân'ın yüceliği böyleymiş.
15Rahîm adına mazhar olduğuna tanıktır,
16sendeki şefkat, yumuşaklık ve sonsuz cömertlik.
17Ben de lütfuna boğulduğumu kabul ediyorum;
18ama Emnî gibi bir insanın kanaat etmesi mümkün mü?
19Yüce Allah ömrünü ve devletini artırsın;
20lütfunun gölgesinde dünya daima gülsün.
21Sen mutlulukla devletin başköşesinde otur;
22ileri gelenler karşında el bağlayıp dursun.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Emnî (İstanbullu) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Kurban Bayramı hem kamusal sevinç hem de âşığın sevgiliyi görme arzusunun mecazıdır. Şair, başkalarının cömertlik meclisine sürekli kabul edildiğini söyleyerek kendi mahrumiyetini nazikçe dile getirir. Memduhun şefkatini Rahîm adına bağlayan bölüm, övgüyü dinî bir çerçeveye taşır. Son iki beyit, ömür ve ikbal duasıyla hiyerarşik saray sahnesini kurar.