DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Kânî/Zamân-ı Nizâ‘da Gîsûlaruñ Eylerse İstişmâm
Kıt‘a · 18. yüzyıl

Zamân-ı Nizâ‘da Gîsûlaruñ Eylerse İstişmâm

Sevgilinin saç kokusunu âşığın akşama sağ çıkıp çıkamayacağı sorusuna bağlar; ardından ümit mektubunu yazmak isteyen kişinin kaleminin hokkadan çıkar çıkmaz kırılışını anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Zamân-ı eylerse

    Olur -ı Kânî ‘âşık akşâma çıkar çıkmaz

    1Çekişme sırasında saçlarını koklarsa,

    2âşığın akşama çıkıp çıkamayacağı Kânî'ye belli olur.

    Koşul ilk dizede, sonuç ikincide tamamlanır: çekişme sırasında sevgilinin saçını koklamak, âşığın akşama sağ çıkıp çıkamayacağını belli eder. İlk “çıkar çıkmaz” kalıbı kesin bir zamanı değil, yaşam ile ölüm arasındaki ihtimali taşır.

  2. 2

    Ümîdim buldum amân tahrîre gerdûndan

    Şikest oldu ser-i hâme çıkar çıkmaz

    1Ümit mektubumu yazmak için felekten aman buldum;

    2kalemin ucu hokkamdan çıkar çıkmaz kırıldı.

    Konuşan ümit mektubunu yazmak için felekten kısa bir aman bulur; fakat kalemin ucu hokkadan çıkar çıkmaz kırılır. Önceki beyitte yaşama ihtimalini taşıyan tekrar, burada yazının daha başlamadan kesildiği ani ana dönüşür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e7912dc2-9d1e-4325-af4a-c55ffa865ab5:k65-pdf350-printed343. Elbir neşrinde Dîger 65, basılı s. 343/PDF 350; tam 4 dize, basılı ölçü kalıbı ve sonraki Dîger sınırı görselden doğrulanmıştır. AVESİS profilindeki CC BY bağlantısı dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirÇâre Var mı ‘Âşık Olub da Gamın Fâş İtmemek
Çâre var mı ‘âşık olub da gamın fâş itmemek
Kânî · Kıt‘a

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

nizâ‘da

Çekişme ve kavga sırasında

gîsûlaruñ

Saçlarının

istişmâm

Koklama, koku alma

ma‘lûm

Bilinen, belli

nâmesin

Mektubunu

devâtımdan

Hokkamdan, yazı takımımın mürekkep kabından