DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Kânî/Çâre Var mı ‘Âşık Olub da Gamın Fâş İtmemek
Kıt‘a · 18. yüzyıl

Çâre Var mı ‘Âşık Olub da Gamın Fâş İtmemek

Âşığın kederini gizleyip gizleyemeyeceğini sorarken gönüldeki yaraları ve yanan dağ izlerini, sevgiliye sözsüzce seslenen hâl diliyle birleştiren iki beyitlik şiir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Çâre var mı ‘âşık olub da gamın

    Üstine âdem gelür saklar saklamaz

    1Âşık olup da kederini açığa vurmamanın çaresi var mı?

    2Üstüne biri gelir; durmadan gizler mi, gizlemez mi?

    Açılıştaki soru aşk acısının saklanabilirliğini baştan kuşkulu kılar. İkinci dizedeki “âdem”, önceki gamın öznesi değil, konuşanın üstüne gelen bir kişidir; “saklar saklamaz” ikilemi de gizlemenin gerçekleşip gerçekleşmediğini açık bırakır.

  2. 2

    sızlar göñülde olur

    söyler ‘âşık yâre saklar saklamaz

    1Gönülde yaralar sızlar, dağ izleri bütünüyle yanar.

    2Âşık hâl diliyle sevgiliye söyler; saklar gibi olur, saklayamaz.

    Gönüldeki yaralar sızlar, “dağlar” ise coğrafya değil bağırda yanan dağlama izleridir. Âşık söz söylemese bile durumu sevgiliye seslenir; yara ile yâr ses yakınlığı saklanan acının bedende görünür olmasını destekler.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e7912dc2-9d1e-4325-af4a-c55ffa865ab5:k69-pdf351-352-printed344-345. Elbir neşrinde Dîger 69, basılı s. 344–345/PDF 351–352; tam 4 dize, basılı ölçü kalıbı ve sonraki Dîger sınırı görselden doğrulanmıştır. AVESİS profilindeki CC BY bağlantısı dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBu Günlük mü Sanursın Sen Beni Rüsvâ-yı ‘Aşk ü Şevk
Bu günlük mü sanursın sen beni rüsvâ-yı ‘aşk ü şevk
Kânî · Kıt‘a

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

fâş itmemek

Açığa vurmamak

hem-vâre

Sürekli, daima

Yâreler

Yaralar

dağlar

Aşk acısının bağırda bıraktığı yakı izleri

pür-yân

Bütünüyle yanık, alevle dolu

Hâl diliyle

Söz söylemeden, durumuyla