Gülistânunda Gül Yok Bülbül-i Şeydâyı Neylersün

Gülsüz bahçe ve kan denizi imgelerinden sonra dünyayı vefasız bir kadın olarak kişileştiren kıt‘a, geçici dünyaya bağlanmanın boşluğunu sorgular.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gülistânunda gül yok bülbül-i şeydâyı neylersün

   Döküb şebnem gibi âgûşta hûn-ı deryâyı neylersüñ

   1Gül bahçende gül yokken çılgın bülbülü ne yaparsın?

   2Kucağa çiğ gibi deniz dolusu kan döküp ne yaparsın?

   İlk beyit, gülü bulunmayan bahçede çılgın bülbülün işlevsiz kalışını çiğ damlasının abartılı biçimde kan denizine dönüşmesiyle genişletir. İki mısra da ‘neylersün’ ile kapanarak soruyu bir buyruk gibi yineler; muhataba fayda değil beyhudelik gösterilir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Saña birgün ‘aceb gün gösterir mi bu zen-i dünyâ

   Düşüb ardına sen de bî-vefâ dünyâyı neylersün

   1Bu dünya denen kadın acaba sana bir gün iyi bir gün gösterir mi?

   2Sen de ardına düşüp vefasız dünyayı ne yaparsın?

   İkinci beyit dünyayı ‘zen-i dünyâ’, yani kadın olarak kişileştirir; ‘bir gün’ ile ‘gün göstermek’ tekrarı, dünyanın ileride iyi bir gün sunup sunmayacağını sorar. Bu, dönemin cinsiyetlendirilmiş ahlak mecazıdır; kadınlar hakkında onaylanan bir gerçeklik sayılmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle