Gönül Ağyâr Tursun Yâr Olsa İstemezsin Sen

İsteksizliği ağyârdan sevgiliye kadar genişleten kıt‘a, aşk işinde tembelliği reddederken gönle uygun pazar imgesini de kuşkuyla karşılar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gönül ağyâr tursun yâr olsa istemezsin sen

   Degül endîşesi dîdâr olsa istemezsin sen

   1Ey gönül, ağyâr bir yana; sevgilinin kendisi olsa bile sen istemezsin.

   2Düşüncesi değil, yüzünün ta kendisi karşında olsa yine istemezsin.

   Redif her dizenin sonunda aynı reddi tekrarlar, fakat reddedilen şey her seferinde büyüyerek gelir: önce ağyâr, sonra yârin kendisi. İkinci dize ayrımı keskinleştirir; ortada “endîşe”, yani hayali değil “dîdâr”, yüzün ta kendisi vardır. İsteksizlik böylece düşünceden gerçek karşılaşmaya kadar uzatılmış olur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kesel câ’iz degülken ehl-i ‘aşka kâr-ı himmetde

   Senüñ göñlünce bir bâzâr olsa istemezsin sen

   1Aşk ehline gayret işinde tembellik uygun değilken,

   2sen gönlünce bir pazar kurulsa bile onu istemezsin.

   İkinci beyit ölçütü dışarıdan getirir: aşk ehline “kesel”, yani gevşeklik câiz değildir ve bu hüküm “kâr-ı himmet” tamlamasıyla aşkı bir emek alanı sayar. Son dize genel kuralı gönle uygular ve “bâzâr” imgesini açar; kurulan şey gönlün kendi ölçüsüne göre bir seçenekler alanıdır, ama istek oraya bile yönelmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle