DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad/Dil-i ârif ki fikr-i nükte-i bûd u nebûd eyler
manzume · 18.–19. yüzyıl

Dil-i ârif ki fikr-i nükte-i bûd u nebûd eyler

Gazel, arifin varlığı sevgili yolunda yok olarak kanıtladığını söyler. Toprağın göğe yükselişi, amberin dumanı ve sürahinin kadehe eğilişiyle aşkın gizlenemeyen ve benliği alçaltan gücünü işler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Dil-i ârif ki fikr-i nükte-i eyler

    Reh-i dilberde mahv olmakla isbât-ı vücûd eyler

    Ser-i yârinde yârin olsam nola zîrâ

    Ki hâk âhir firâz-ı çerh-i a'lâya suûd eyler

    Bu ateşle ne mümkün sûz-i aşkı sînede ihfâ

    Dil-i micmerde anber durmayub elbette dûd eyler

    Ne denlü serkeş ü olsa yine sâkî

    Cem'i ta'zîm edüb mînâ gibi câme sücûd eyler

    Hevâ-yı gonca-i la'liyle bir gülçehrenin Es'ad

    Demâdem âheng-i eyler

    1Arif gönül, varlık ve yokluk inceliğini düşünür.

    2Sevgilinin yolunda yok olarak kendi varlığını kanıtlar.

    3Sevgilinin eşiğinde yol toprağı olsam buna şaşılır mı?

    4Toprak bile sonunda en yüce göğün doruğuna yükselir.

    5Bu ateş varken aşkın yanışını göğüste saklamak mümkün değildir.

    6Buhurdan gönüldeki amber duramaz, mutlaka duman çıkarır.

    7Saki ne kadar başına buyruk ve dik başlı olsa da

    8topluluğa saygı gösterip sürahi gibi kadehe eğilir.

    9Ey Esad, bir gül yüzlünün gonca dudağının arzusuyla

    10kalemin bülbülü durmadan ezgili bir şarkı söyler.

    Varlık-yokluk düşüncesi soyut bırakılmaz: yol toprağı yükselir, amber duman çıkarır, dik başlı saki bile sürahi gibi eğilir. Her imge alçalma ile yücelmenin birlikte gerçekleştiğini gösterir; kalem bülbülü bu dönüşümü şarkıya çevirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Bağdadlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGel ey hezâr cân ile kurbânım olduğumBağdatlı Seyyid Mehmed Es'ad · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

bûd u nebûd

varlık ve yokluk

micmer

buhurdan

gerden firâz

başını dik tutan, mağrur

sürûd

ezgili şarkı

hâk-i râh

Yol toprağı.

andelîb-i hâme

Kalemin bülbülü.