DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Ebrû-yı yâr-ı aşk ile destânsın ey gönül
gazel · 19. yüzyıl

Ebrû-yı yâr-ı aşk ile destânsın ey gönül

Şair gönlüne seslenerek sevgilinin kaşının onu aşk destanına çevirdiğini, saç ve yüz karşısında şaşkın kaldığını anlatır. Son beyitte sakalın aklığıyla gençlerin meclisi arasındaki bilinçli karşıtlık, yaş alan beden içinde canlı kalan gönlü görünür kılar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ebrû-yı yâr-ı aşk ile destânsın ey gönül

    Çekmekte ol kemânı Nerîmânsın ey gönül

    Ol nahl-i işve etti mi -i âkıbet

    Mânend-i sâye-i hâk ile yeksânsın ey gönül

    Aklın mı aldı nükheti bir zülfi sünbülün

    Gördüm bu subh-dem ki perîşânsın ey gönül

    Çün pertev-i şeb-i sefîd oldu mâh-ı rîş

    Âlem içre bezm-i civânsın ey gönül

    Jeng-âver etti âyîne-i hüsn-i yâri âh

    Bilmem dahi ne vech ile hayrânsın ey gönül

    Mâl ü vâr ü zühdümü ettin

    Billâh bu hâle sen de peşîmânsın ey gönül

    Hikmet tutuştu aşk ile külhan gibi tüter

    Âb-ı sirişki dökme biraz yansın ey gönül

    1Ey gönül, sevgilinin kaşı yüzünden aşkın destanı oldun.

    2Ey gönül, o yayı çekmekte Neriman gibisin.

    3O işve fidanı sonunda seni ayaklar altına mı aldı?

    4Ey gönül, gölge gibi toprakla bir oldun.

    5Bir sümbül saçının kokusu aklını mı aldı?

    6Ey gönül, bu sabah seni perişan gördüm.

    7Sakalının aklığı, beyaz geceyi aydınlatan ay gibi parlayınca,

    8ey gönül, sen yine de dünyada gençlerin meclisi oldun.

    9Ah, sevgilinin güzellik aynasını paslandırdı.

    10Ey gönül, artık ne sebeple hayran olduğunu bilmem.

    11Malımı, varımı ve zühdümü yok ettin.

    12Vallahi ey gönül, sen de bu hâle pişmansın.

    13Hikmet aşk ile tutuşup külhan gibi tütüyor.

    14Ey gönül, gözyaşını dökme; biraz daha yansın.

    Gönül her beyitte başka bir güç ve kırılganlık imgesiyle tanımlanır. Kapanışta sakalın aklığı ay ışığına benzetilirken gönül hâlâ gençlerin meclisi sayılır; böylece dizeyi ham tamlamayla bırakmadan yaşlılık ile iç canlılık arasındaki karşıtlık korunur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirEğer kim çûb-ı gülden külbesin bünyâd eder bülbülŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Nerîmân

İran destanlarında güçlü kahraman

pâ-mâl

ayaklar altında kalmış

nükhet

güzel koku

telef-pezîr

yok olmaya elverişli, tükenmiş

Ebrû yâr aşk

Ey gönül, sevgilinin kaşı yüzünden aşkın destanı oldun

yâr aşk ile

Ey gönül, sevgilinin kaşı yüzünden aşkın destanı oldun