Eğer kim çûb-ı gülden külbesin bünyâd eder bülbül

Bülbül gül dalından bir kulübe kursa da sabah ahıyla onu yine yıkar. Şiir boyunca feryat sanat, dua ve mevsim hafızası olur; zikri sürdürdüğü gül bahçesi mahreminde yetkinlik kazanan özne de bülbülün kendisidir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Eğer kim çûb-ı gülden külbesin bünyâd eder bülbül

   Yine sûz u figândan subh-dem berbâd eder bülbül

   Dil-i sengîn nerede tîşe-zen oldukça mûnis idi

   Sihr-i icrâ-yı resm-i sanatı feryâd eder bülbül

   Tebessüm için olunca her gül-i bu bâğ-ı fânînin

   Sirişk-efşânı şebnemden istimdâd eder bülbül

   Devâm-ı zikr ile hengâm-ı subh-ı feyz-i bâdda

   Harîm-i gülşeni de kesb-i istidâd eder bülbül

   Girîbân-çâk olurken gonca dest-i ser-i rindân

   Bu bâğ-ı gamda sanma nâ-becâ feryâd eder bülbül

   Servet-bahş-ı fasl-ı bahâr oldukça şevk-efzâ

   Sitem-i peymâ-yı vakt-i hazânı yâd eder bülbül

   Değil muhtâc bâğ-ı şarâb-ı Mecnûn-ı muhabbet kim

   Müselsel eşk ile zencîrini îcâd eder bülbül

   Eder dil seyr-i nimet-i hân-ı vuslat matla-ı iştiyâk

   Kime gülşende arz-ı ihtiyâc-ı zâr eder bülbül

   Gülistân-ı marifettir cenâb-ı Mîr Fehmî kim

   Hezâr âvâz ile evsâfını inşâd eder bülbül

   1Bülbül gül dalından kulübesini kursa bile

   2Sabah vakti yanış ve feryadıyla onu yine yıkar.

   3Taş yürekli nerede kazma vurulsa ona dosttu;

   4Bülbül, sanat geleneğini sihirli icrasıyla dile getirir.

   5Bu fani bahçenin her gülü gülümsemek için açılınca

   6Bülbül çiyden yardım ister, gözyaşı saçar.

   7Feyizli sabah rüzgârı vaktinde zikri sürdürerek,

   8bülbül gül bahçesinin mahreminde yetkinlik kazanır.

   9Gonca rindlerin elinde yakasını yırtarken

   10Bülbülün bu gam bahçesinde boşuna haykırdığını sanma.

   11Bahar mevsiminin bolluğu şevki artırdıkça

   12Bülbül sonbahar vaktinin zulüm kadehini hatırlar.

   13Muhabbet Mecnunu şarap bahçesine muhtaç değildir;

   14Bülbül ardışık gözyaşıyla zincirini kendisi kurar.

   15Gönül, kavuşma sofrasının nimetini özlem doğarken seyreder.

   16Bülbül gül bahçesinde kime ağlayarak ihtiyacını sunar?

   17Mîr Fehmî hazretleri marifetin gül bahçesidir.

   18Bülbül onun niteliklerini bin sesle şiirleştirir.

   Dokuz beyit aynı redif çevresinde bülbülün sesine farklı işlevler yükler. Feyizli sabah rüzgârı sırasında sürekli zikir, bülbülün gül bahçesinin mahreminde istidat kazanmasını sağlar; bülbül mahrem alanı “yetkinleştiren” bir dış fail yapılmaz.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle