DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Ayaşlı Ahmed Fahri/Eğer âkil isen gönlüm edâdan geç sadâdan geç
gazel · 19. yüzyıl

Eğer âkil isen gönlüm edâdan geç sadâdan geç

Tasavvufî öğüt şiiri, gönlü gösterişten, dünyevî bağlardan ve benlik iddiasından geçmeye çağırır. Peygamber, Mansur ve Kanber anmaları; üstat öğüdü, tecrit ve tevhid kavramlarıyla arınma yolunu çizer.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Eğer âkil isen gönlüm edâdan geç sadâdan geç

    Veyâ isen gönlüm sivâdan geç ziyâdan geç

    Sarıl ’e dayan Settar’ü Gaffar’e

    Yapış Mansur gibi dâra fenâdan geç bakâdan geç

    Sana hiç başka tedbir yok güzel güzel idem takrir

    âlemine gir hevâdan geç semâdan geç

    Bir üstâddan alup pendin eğer çözmez isen bendin

    Kıyarsın kendine kendin Hudâdan geç likâdan geç

    Özün ol şâha taklîd et cenâb-ı Hak’kı et

    Edeble terk ü tecrîd et behâdan geç sabâdan geç

    Ne demiş dinle Peygamber Hemin ol Fahrî fermanber

    Kurulmuş kürsi-i Kanber hafâdan geç celâdan geç

    1Ey gönlüm, akıllıysan gösterişten ve sesten vazgeç.

    2Olgun biriysen Tanrı dışındaki her şeyden, hatta ışıktan vazgeç.

    3Seçilmiş Peygamber’in eteğine sarıl; Settâr ve Gaffâr’a dayan.

    4Mansur gibi darağacına tutun; yokluktan da kalıcılıktan da geç.

    5Senin için başka hiçbir çare yok; bunu açıkça anlatayım.

    6Soyunup arınma âlemine gir; hevesten de gökten de geç.

    7Bir üstattan öğüt alıp bağını çözmezsen,

    8kendi kendine kıyar, Tanrı’dan ve O’na kavuşmaktan uzaklaşırsın.

    9Özünü o padişaha uydur ve yüce Hakk’ı birle.

    10Edeple terk edip soyun; değerden ve saba yelinden geç.

    11Peygamber’in ne dediğini dinle; ey Fahrî, yalnız onun buyruğuna uy.

    12Kanber’in kürsüsü kurulmuştur; gizlilikten de görkemden de geç.

    Sürekli yinelenen “geç” buyruğu, yalnız dünyayı değil fenâ-bekâ, ışık-gök ve gizlilik-celâl gibi manevî mertebeleri de nihai hedef saymamayı öğretir. Sekizinci dize bir öğüt şartıdır: bağını çözmeyen kişinin Tanrı ve kavuşma yolundan uzaklaşacağı söylenir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Fahrî (Ayaşlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGüzel nettim sana neden gücendinAyaşlı Ahmed Fahri · koşma

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

sivâ

Tanrı dışındaki her şey

dâmân-ı Muhtar

Seçilmiş Peygamber’in eteği, koruyuculuğu

Tecerrüd

dünyevî bağlardan soyunma

tevhîd

Tanrı’nın birliğini kabul etme

kâmil

Manevi olgunluğa erişmiş kişi.

likâ

Sevgilinin yüzüne kavuşma ve görüşme.