DDizegâhDijital şiir arşivi
mani · Çeşitli dönemler

El Derdi

“El” sözcüğünü beden, yabancı ve başkası anlamlarında dolaştıran mani, büyütülen fidanın gülünü başkalarının toplamasına yakınıyor.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ayak

    1El ağrısıydı;

    2Ayak ağrısı, el ağrısıydı.

    El ve ayak ağrılarının sıralanışı, sonraki dizelerde “el”in yabancı anlamına kayacak söz oyunu için somut bir giriş hazırlar. Somut ağrıdan yabancıya geçiş, aynı sesin anlam alanını genişletir.

  2. 2

    Canıma kâr eyledi

    minneti,

    1Canıma işledi;

    2Başkalarına minnet etmek de, el derdi de.

    Fiziksel sızı toplumsal bağımlılığa çevrilir; başkasına borçlu kalmak, anlatıcının içini kemiren asıl yara olur. Borçluluk hissi fiziksel yaradan daha kalıcı bir baskı gibi duyulur.

  3. 3

    Fidanın ben büyüttüm

    Güllerini

    1Fidanı ben büyüttüm;

    2Güllerini başkaları topladı.

    Emeği verenle ürünü alanın ayrılması, fidan ve gül üzerinden haksız paylaşıma yöneltilmiş kısa bir sitemdir. Hasat edilen gül, emeğin sahibinden koparılan karşılığın simgesidir.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet kuvvetle muhtemel

Metin “Maniler” bölümünde adsız geleneksel ürün olarak aktarılmıştır; bireysel şair atfı yapılmadı.

Atıf kanıtını aç ↗

Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Maniler bölümü, basılı No. 6; PDF 322; 3 birim/6 dize. Sabit sürüm Ergun-1938-ANONIM-MANI-6. Adsız geleneksel atıf, tam sayfa görsel kanıt ve SHA-256 zinciri korunmuştur; tarama yeniden dağıtılmaz.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirEli Elekli Yârim
Eli elekli yârim
Anonim Halk Şiiri · mani

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

el

Beden uzvu; ayrıca başkası veya yabancı kimse. Mani iki anlamı birlikte işletir.

minnet

Bir iyilik karşısında duyulan borçluluk.

derdi

İlk iki birimde “dert” adının üçüncü tekil iyelik biçimi (“elin/ayağın derdi”); son dizede ayrıca “der-” (toplamak) fiilinin belirli geçmiş zaman biçimi.

fidan

Yeni yetişen genç ağaç; emek verilen varlık.

kâr eylemek

Etkilemek, içine işlemek.