?

Gündelik kelimelerin zihinde niçin belirli görüntüler doğurduğunu sorar; liman ve kediden işçi, inanç ve eğri yağan yağmura uzanan çağrışımları cevapsız bırakır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Neden liman diyince

   Hatırıma direkler gelir

   Ve açık deniz diyince yelken?

   1Neden liman deyince

   2Hatırıma direkler gelir

   3Ve açık deniz deyince yelken gelir?

   Şiir bir “neden” ile açılır ama cevabını istemez. Liman denince akla direkler, açık deniz denince yelken gelir; sorulan şey nesnelerin kendisi değil, sözcükle görüntü arasındaki bu kestirme bağdır. İlk üçlü, çağrışımın bütünü bir parçasıyla çağırma alışkanlığını örnekler.

   Bütün üçlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Mart diyince kedi,

   Hak diyince işçi

   1Mart deyince kedi,

   2Hak deyince işçi gelir?

   İkinci ikili aynı kalıbı sürdürürken alanı değiştirir: “Mart deyince kedi” halk takvimine dayanır, “Hak deyince işçi” ise doğrudan emek dünyasına düşer. Mevsim çağrışımı ile toplumsal çağrışım aynı cümle kalıbına konunca aralarındaki mesafe kendiliğinden görünür olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ve neden ihtiyar değirmenci

   Allaha inanır düşünmeden?

   1Ve neden ihtiyar değirmenci

   2Allah'a düşünmeden inanır?

   Burada soru sözcüklerden davranışa geçer: neden değirmenci düşünmeden inanır. “İhtiyar” sıfatı inancı yaşla, “düşünmeden” zarfı ise akıl yürütmenin yokluğuyla ilişkilendirir. Şiir bunu ne över ne kınar, yalnız aynı şaşkınlık listesine ekler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ve rüzgârlı havalarda

   Yağmur iğri yağar?

   1Ve rüzgârlı havalarda

   2Yağmur iğri yağar?

   Kapanış insandan hava durumuna geçer ve son soruyu doğaya yöneltir: rüzgârlı havada yağmur neden “iğri” yağar. Sözcüğün eğri yerine iğri yazılması, sorunun kendisi gibi düzden hafifçe sapar. Şiir hiçbir soruyu kapatmadan, en basit gözlemle biter.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle