Emin Hâkî IV

Şiir önce hırs, utanç, şehvet ve zorbalık diliyle bir kadının düşüşünü sertçe betimler; on beşinci dizedeki “Hayır” dönüşü bu yargıyı kırar. Sonunda kadın, suçlanan kişi olmanın ötesinde saygıya layık ve yaratılışın ezelî sırrını taşıyan varlık olarak görülür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Önünde nâmütenâhî cihân-ı hırs u emel

   Peyinde levs ile âlûde bir hayât-ı rezîl

   Yüzünde allığı hîn-i hicâba sanki bedel

   Bütün fezâile bîgâne bir vücûd-ı sefîl!

   Geçen leyâlî-i deycûr-i zî hacâletinin

   Cebîn-i aczine düşmüş zılâl-i hüsrânı

   O nazlı gamzesi bir darbe-i hakarettir

   Ezer lika-yı maâlîyi reh ü vicdânı

   Dudaklarında açan ibtisâm-ı şûhâne

   Birer şükûfe-i zehrîn-i gayz u nefrettir

   Bulursa şimdi bir âgûş-ı i’tisâf-ı kabûl

   Onun için ne büyük bir muvaffakiyettir

   O kirli pister-i şehvet, o iltifât-ı habîs

   Bir iftikâr-ı kerîhin elim mükâfâtı

   — Hayır zavallı kadın sen sezâ-yı hürmetsin!

   Senin bu meyve-i mechûlünün mücâzâtı

   Bu gün cinâyet-i ef’âlin huzûrunda

   Müebbeden yine mahkûm-ı cürm ü töhmetsin

   Açılsa nazra-i im’âna safha-i fıtrat

   Kadın değil misin? esrâr-ı Sermediyyetsin

   1Önünde hırs ve arzunun sonsuz dünyası,

   2arkanda pisliğe bulanmış aşağılık bir hayat;

   3yüzündeki allık sanki utanma anının yerine geçmiş,

   4bütün erdemlere yabancı, sefil bir beden!

   5Utanç dolu karanlık gecelerinin geçişinden kalan

   6hüsran gölgeleri aciz alnına düşmüş.

   7O nazlı yan bakışın bir hakaret darbesidir;

   8yüceliğin yüzünü, yolu ve vicdanı ezer.

   9Dudaklarında açan cilveli gülümseme,

   10öfke ve nefretin zehirli bir çiçeğidir.

   11Şimdi zorbalığı kabul eden bir kucak bulursa,

   12bu onun için ne büyük başarı sayılır.

   13O kirli şehvet yatağı, o iğrenç yakınlık,

   14çirkin bir yoksunluğun acı ödülüdür.

   15Hayır, zavallı kadın, sen saygıya layıksın!

   16Bu, senin o bilinmeyen meyvenin cezasıdır.

   17Bugün davranışlarının suçları karşısında,

   18sonsuza dek yine suç ve töhmetin hükümlüsüsün.

   19Yaratılış sayfası derin bir bakışa açılsa,

   20kadın değil misin; ezelî-ebedî sırrın kendisisin.

   İlk on dört dize bilinçli biçimde ağır bir mahkûmiyet dili kurar: allık utancın yerini alır, gülümseme zehirli çiçeğe, kabul edilen kucak zorbalığa dönüşür. “Hayır” sözü şiirin etik kırılma noktasıdır; anlatıcı önceki bakışı durdurup kadının hürmete layık olduğunu söyler. Yine de suç ve töhmet toplumsal hüküm olarak sürer; son beyit derin bakışın bu hükmün altında yaratılış sırrını göreceğini savunur.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle