DDizegâhDijital şiir arşivi
gazel · 17.–18. yüzyıl

Emîrî 3

Gazel, sevgiliye ve bahçıvana yönelen uyarılarla başlar; sahte sözlü heves düşkününü eleştirir, rakibe beddua eder ve sonunda hümâ yaradılışlı sevgiliyi avlamaktan vazgeçirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ârız-ı ziyanet verme

    Her nazarla hayret verme

    Sana teslim ederiz gülleri bülbülleri de

    bir iki gün sen bize sıklet verme

    Biliriz sahtedir sözlerin ey

    Fahr edüb kendine ârâyiş-i nihvet verme

    Dün rakîbi giderken gördüm

    Avdetinden ana yâ Rabbi selâmet verme

    O sayd etmeğe sa’y etme Emîrî

    Yok yere kayda düşüb kendine zahmet verme

    1Dünyayı aydınlatan güneş yanağına zarar verme.

    2Her bakışınla ayna gönlü şaşkınlığa düşürme.

    3Gülleri ve bülbülleri sana teslim ederiz.

    4Ey bahçıvan, birkaç gün bize yük olma.

    5Ey heves düşkünü, sözlerinin sahte olduğunu biliriz.

    6Böbürlenip kendine gurur süsü takma.

    7Dün rakibi sevgilinin kapısına giderken gördüm.

    8Ey Rabbim, dönüş yolunda ona esenlik verme.

    9Ey Emîrî, o hümâ yaradılışlı sevgiliyi avlamaya çalışma.

    10Boş yere bağa düşüp kendine zahmet verme.

    “Verme” redifi her beyitte başka bir sınır çizer: güzelliğe zarar verme, gönlü şaşırtma, kibirlenme ve kendini boş yere bağlama. Rakip için edilen sert dua şiirin kıskançlık tonunu yükseltir. Son beyit bu sertliği şaire dönük bir öğüde çevirir; erişilmez hümâyı avlama çabası bırakılmalıdır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirEmîrî 4
Gönül ki pîçiş-i zülf-i dilârâdan ayrıldı
Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

bülhevesim

hevesine kapılan, maymun iştahlı kişi

der-i cânâna

sevgilinin kapısına

hümâ meşrebi

hümâ kuşu gibi yüce ve ele geçmez yaradılışlı olanı

mihr-i cihântâbına

Dünyayı aydınlatan güneş yanağına zarar verme

dil-i âyîneye

Her bakışınla ayna gönlü şaşkınlığa düşürme

Bağban

Ey bahçıvan, birkaç gün bize yük olma