DDizegâhDijital şiir arşivi
gazel · 17.–18. yüzyıl

Emîrî 4

Gazel, sevgilinin saçından ayrılmayı bela tuzağından kurtuluş gibi anlatır; gönül kavuşma-ayrılık, korku-umut ve tutku bağlarından sıyrılırken zahit de riyayı bırakır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gönül ki ayrıldı

    O mürga döndü ki ayrıldı

    Ne zevk-i ne

    Bu dil ayrıldı

    Dağıttı keşmekeş-i kayd-ı kâkülü serden

    Aceb aceb dil-i zârım hevâdan ayrıldı

    Safâ-yı lâ’lini zikr eyleyince mecliste

    El urdu bâdeye zâhid riyâdan ayrıldı

    O şâh-ı nevres-i bîmine ülfeti gör kim

    Emîrî gibi ayrıldı

    1Sevgilinin saç kıvrımından ayrılan gönül,

    2bela tuzağından kurtulan kuşa döndü.

    3Artık ne kavuşma isteğinin zevki ne ayrılık kederi kaldı.

    4Bu gönül korku ve umut bağımlılığından ayrıldı.

    5Saç bağının karmaşasını başından dağıttı.

    6Şaşılır, ağlayan gönlüm tutkudan ayrıldı.

    7Mecliste yakut dudağının neşesi anılınca,

    8zahit şaraba el uzattı ve gösterişten ayrıldı.

    9O genç ve korkusuz şahın yakınlığına bak ki,

    10Emîrî gibi eski bir dosttan ayrıldı.

    Ayrılık burada yalnız kayıp değildir, bağlardan çözülmedir. Kuş ve tuzak imgesi saç kıvrımını somutlaştırır; orta beyitler gönlün hem vuslat arzusundan hem hicran korkusundan uzaklaşmasını söyler. Buna karşılık son beyit sevgilinin eski dost Emîrî’den ayrılışını kırgın bir tonla kaydeder.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emîrî (Diyarbakırlı) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirEmîrî 5
Kazâ resm-i cefâyı gamze-i yârımdan öğrendi
Seyyid Mehmed Emîrî Çelebi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

pîçiş-i zülf-i dilârâdan

sevgilinin saç kıvrımından

taalluk-ı havf ü recâdan

korku ve umut bağımlılığından

kadîm âşinâdan

eski ve köklü dosttan

dâm-ı belâdan

bela tuzağından kurtulan kuşa döndü

hâhiş-i vuslat

Artık ne kavuşma isteğinin zevki ne ayrılık kederi kaldı

gussa-i hicrân

Artık ne kavuşma isteğinin zevki ne ayrılık kederi kaldı