Enbiyâ vü Evliyânun Hürmetine Vir Neşât

Fahrî, zikirle aydınlanmış kalp ve mahşerde sevinç için peygamberlerle velilerin hürmetine dua eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Enbiyâ vü evliyânun hürmetine vir neşât

   Zikr-i pâkünle münevver eyle kalbim vir neşât

   1Peygamberler ve velilerin hürmetine sevinç ver;

   2kalbimi temiz zikrinle aydınlatıp sevinç ver.

   Peygamberlerle velilerin hürmeti, kalbi temiz zikirle aydınlatacak sevincin aracılık zemini olarak sunulur. İki dize de aynı buyrukla biter; matla, “vir neşât” redifini daha baştan iki kez söyleterek duayı ısrar biçiminde kurar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Her dem ü her lahza dûr itme dilimden zikrüni

   Dahi memlû eyle kalbim fikrün-ile vir neşât

   1Zikrini hiçbir an dilimden uzaklaştırma;

   2kalbimi seni düşünmekle doldurup sevinç ver.

   Zikrin dilden ayrılmaması ve kalbin düşünceyle dolması istenir; sesli anış ile sessiz tefekkür birbirini tamamlar. “Her dem ü her lahza” ikilemesi zamanı iyice ufalar; istenen şey süreklilik değil, hiç aralık bırakmamaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gice gündüz Allâh Allâh diyü ben zâr eylerim

   Arsa-i mahşerde mahzûn itme lutf it vir neşât

   1Gece gündüz “Allah Allah” diye inlerim;

   2mahşer alanında beni üzme, lütfedip sevinç ver.

   Gece gündüz inleyen konuşan mahşerde üzülmemeyi diler; bugünkü zikir gelecekteki neşenin hazırlığı olur. “Zâr eylerim” ile “mahzûn itme” aynı beyitte karşılaşır: şimdi kendi isteğiyle ağlayan kişi, sonra ağlatılmamayı istiyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Evvel-i âhir çü sensin bâtın u zâhir dahi

   Zât-ı pâkün hürmetine ol mu‘înim vir neşât

   1İlk ve son, iç ve dış sensin;

   2temiz özün hürmetine yardımcım ol ve sevinç ver.

   İlk-son ve iç-dış olarak anılan Allah bütün alanları kuşatır; yardım ve sevinç bu kapsayıcı varlıktan beklenir. Beyit dilekten önce muhatabını tanımlar; “çü” bağı bu tanımı gerekçeye çevirdiği için istek, sıfatlardan çıkarılmış gibi durur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Her-dem ihsânına mazhar eyle Fahrî kulunı

   Enbiyâ vü evliyânun hürmetine vir neşât

   1Kulun Fahrî'yi her an ihsanına eriştir;

   2peygamberler ve velilerin hürmetine sevinç ver.

   Fahrî'nin ihsana erişmesi başlangıçtaki hürmet duasını kişiselleştirir; ortak neşe mahlasla tek kula yönelir. Makta'ın ikinci dizesi matlaın ilk dizesini birebir yineler; gazel, açtığı cümleye dönerek halka biçiminde kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle