Erenler şahtan gelirler

Topluluğun kendini bir soy zinciriyle tanıttığı üç dörtlük. Pir olarak Ali'yi, mensubiyet olarak On İki İmam'ı gösterir; ikinci bentte cem meclisinin ateşi âleme taşan bir nura dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Erenler şahtan gelirler

   Ali derler pirimize

   Onikimam erleriz

   Münkir ermez sırrımıza

   1Erenler şahın katından gelirler

   2Pirimize Ali derler

   3Biz On İki İmam erleriyiz

   4Münkir sırrımıza eremez

   Nefes kendini bir soy zinciriyle tanıtır: erenler şahtan gelir, pir Ali'dir, topluluk On İki İmam erlerindendir. Dördüncü dize kapıyı kapatır — münkir, yani inkâr eden, bu sırra eremez. Bilgi burada öğrenilen değil içine alınan bir şeydir; “ermek” fiili de öğrenmeyi değil varmayı anlatır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ateş yanıp kazan coşar

   Dalga gelir boydan aşar

   Şulemiz aleme düşer

   Bakın bizim nurumuza

   1Ateş yanar, kazan coşar

   2Dalga gelir, boyu aşar

   3Alevimiz âleme düşer

   4Bakın bizim nurumuza

   Kazan, cem ve kurban meclisinin en somut nesnesidir; ateş yanınca kazanın coşması da, dalganın boydan aşması da o meclisin taşan hâlini anlatır. Üçüncü dize ölçeği bir anda değiştirir: içeride yanan alev dışarıya, âleme düşer. Son dize okuru seyirci değil tanık yerine koyar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Nesimi der bakta pişir

   Özüne muhabbet düşür

   Bin bezirgan metahin taşır

   Günden güne şerrımıza

   1Nesîmî der: bak da pişir

   2Özüne muhabbeti düşür

   3Bin bezirgân malını taşır

   4Günden güne şerrimize

   Mahlas dörtlüğü öğüdü mutfağın diliyle verir: bak ve pişir. Pişmek Bektaşî sözlüğünde olgunlaşmaktır, muhabbeti “özüne düşürmek” de onun yoludur. Son dizedeki “şerrımıza”, ilk bendin kafiye sözcüğü “sırrımıza” yanında bir istinsah kayması izlenimi verir; kaynakta böyle dizilidir, düzeltilmedi.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle