Ey aceb bilsem nedir yâ Rab bu derdin çâresi
Şair, çaresi bulunmayan aşk yarasını buyurgan nefis ve aldatıcı dünya karşısında sınar. Çaresizliği tek çare sayar; parçalanmış âşığın her parçasını yine dosta seslenen bir tanığa dönüştürür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey aceb bilsem nedir yâ Rab bu derdin çâresi
Gün gün artar hiç unulmaz yüreğimin yâresi
Yüreğimin yâresine hiç tabîb kılmaz ilâç
Ey aceb var mı dahi bencileyin
Çâresi bîçâreliktir yine bu derdin hemân
Çün belâ burcundadır âşıkların seyyâresi
Gözü yaşlı bağrı başlı yüreği delik delik
Olmuşum âlem içinde aşkının âvâresi
Her kim inler bu belâdan varsın ol âşık değil
Görsün ana neyleyiser
Dünye-i mekkâreye her kim dolaştı tâ ebed
Gitmedi gitmeyiser anın yüzünün karası
Her kimin gönlünde zerre denlü dünyâ hubbu var
Anı mahrûm etti bilsin
Dost yolunda âşıkı ger kılsalar yüz bin pâre
Dönmeye dost dost deyu çağıra her bir pâresi
Eşrefoğlu Rûmî bu derde olalı
Düştü bir deryâya kim yoktur anın
1Ey Rabbim, keşke bu derdin çaresinin ne olduğunu bilsem.
2Yüreğimin yarası günden güne büyüyor, hiç iyileşmiyor.
3Yüreğimdeki yaraya hiçbir hekim ilaç bulamıyor.
4Acaba benim gibi başka bir çaresiz daha var mı?
5Bu derdin tek çaresi, bütünüyle çaresizliği kabullenmektir.
6Çünkü âşıkların yıldızı bela burcunda bulunur.
7Gözü yaşlı, bağrı yaralı, yüreği delik deşik biriyim.
8Dünyada senin aşkının avaresi olmuşum.
9Bu beladan yakınan kimse varsın âşık sayılmasın.
10Bakalım buyurgan nefsi ona neler edecektir.
11Aldatıcı dünyaya kim bağlandıysa sonsuza kadar
12yüzünün karası gitmedi, bundan sonra da gitmeyecek.
13Kimin gönlünde zerre kadar dünya sevgisi varsa
14bilsin ki buyurgan nefsi onu hakikatten mahrum etmiştir.
15Dost yolunda âşığı yüz bin parçaya ayırsalar bile
16geri dönmez; her parçası “dost, dost” diye seslenir.
17Eşrefoğlu Rûmî bu derde tutulduğundan beri
18kıyısı bulunmayan bir denize düşmüştür.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Eşrefoğlu Rûmî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel, hekim ve ilaç diliyle açılır; fakat tedaviyi dünyadan değil, çaresizliği kabul etmekten bulur. Son bölümde dünya sevgisi nefsin lekesi olur, kıyısız deniz ise Rûmî’nin geri dönüşsüz aşk hâlini somutlaştırır.