DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Emrî/Ey dost biz gedâ değiliz aşk şâhıyuz
Gazel · 16. yüzyıl

Ey dost biz gedâ değiliz aşk şâhıyuz

Şair maddi dilenciliği reddedip aşk şahı olduğunu söyler; kara saç, yol tozu ve âh dumanı dervişlik ile saltanatın işaretlerine dönüşür ve altın külahlı hükümdarlıkla birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ey dost biz değiliz

    Kullanuruz zamânı cihân pâdişâhıyuz

    Perr-i siyâhdır başımızda siyâh zülf

    Sultân-ı tâbi’ sipâhıyuz

    Çeşm-i zamâne kühl-i cilâdır gubârımız

    Pîr-i tarîkatın sanemâ hâk-i râhıyuz

    Zülf ü hattına aslını sordum dedi diller

    Bir sûhte dilin eser-i dûd-ı âhıyuz

    Başta şuâ’-ı âteş-i âh ile Emriyâ

    Âlem serâyının

    1Ey dost, biz dilenci değiliz; aşkın şahıyız.

    2Zamana hükmederiz, cihanın padişahıyız.

    3Başımızdaki siyah saç, kara bir kanattır;

    4mihnet ülkesinin sultanına bağlı askerleriz.

    5Bizim tozumuz, zamanın gözüne parlaklık veren sürmedir;

    6ey put gibi güzel, tarikat pirinin yol toprağıyız.

    7Saçına ve ayva tüyüne aslını sordum; diller şöyle dedi:

    8“Yanmış bir gönlün âh dumanının eseriyiz.”

    9Ey Emrî, başımızda âh ateşinin ışığıyla

    10âlem sarayının altın külahlı hükümdarıyız.

    Gazel yoksulluk ile hükümdarlığı tasavvufi biçimde tersine çevirir: dünya ölçüsünde gedâ olan âşık, aşk ülkesinde şeh ve zamanın buyurucusudur. Kara saç hem kanat hem mihnet ordusunun işareti; yol toprağı ise gözleri aydınlatan sürmedir. Saç ve yüz tüyü kendilerini yanmış gönlün dumanı diye tanıtır; son beyitte aynı âh ateşi şairin başında altın taç ışığına dönüşür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Emrî (Edirneli) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirEy zülfü tâze sünbül ey kâmeti sanevberEmrî · Tahmis

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gedâ

dilenci, yoksul

aşk şâhıyuz

aşkın şahıyız

Perr-i siyâh

kara kanat

kühl-i cilâ

parlatıcı sürmedir

şeh-i zerrîn külâhıyuz

altın külahlı hükümdarız

mülk-i mihnete

mihnet ülkesinin sultanına bağlı askerleriz