Ey dost biz gedâ değiliz aşk şâhıyuz
Şair maddi dilenciliği reddedip aşk şahı olduğunu söyler; kara saç, yol tozu ve âh dumanı dervişlik ile saltanatın işaretlerine dönüşür ve altın külahlı hükümdarlıkla birleşir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey dost biz değiliz
Kullanuruz zamânı cihân pâdişâhıyuz
Perr-i siyâhdır başımızda siyâh zülf
Sultân-ı tâbi’ sipâhıyuz
Çeşm-i zamâne kühl-i cilâdır gubârımız
Pîr-i tarîkatın sanemâ hâk-i râhıyuz
Zülf ü hattına aslını sordum dedi diller
Bir sûhte dilin eser-i dûd-ı âhıyuz
Başta şuâ’-ı âteş-i âh ile Emriyâ
Âlem serâyının
1Ey dost, biz dilenci değiliz; aşkın şahıyız.
2Zamana hükmederiz, cihanın padişahıyız.
3Başımızdaki siyah saç, kara bir kanattır;
4mihnet ülkesinin sultanına bağlı askerleriz.
5Bizim tozumuz, zamanın gözüne parlaklık veren sürmedir;
6ey put gibi güzel, tarikat pirinin yol toprağıyız.
7Saçına ve ayva tüyüne aslını sordum; diller şöyle dedi:
8“Yanmış bir gönlün âh dumanının eseriyiz.”
9Ey Emrî, başımızda âh ateşinin ışığıyla
10âlem sarayının altın külahlı hükümdarıyız.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Emrî (Edirneli) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Gazel yoksulluk ile hükümdarlığı tasavvufi biçimde tersine çevirir: dünya ölçüsünde gedâ olan âşık, aşk ülkesinde şeh ve zamanın buyurucusudur. Kara saç hem kanat hem mihnet ordusunun işareti; yol toprağı ise gözleri aydınlatan sürmedir. Saç ve yüz tüyü kendilerini yanmış gönlün dumanı diye tanıtır; son beyitte aynı âh ateşi şairin başında altın taç ışığına dönüşür.