Ey Hudâyâ Bâ-safâyâ Ey Bekâyâ Merhabâ
Şiir, peygamberi ve manevî hanedanı güneş, dolunay, nur ve hümâ imgeleriyle selamlayan tekrarlı bir merhaba gazelidir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey Hudâyâ bâ-safâyâ ey bekâyâ merhabâ
Sensin âlem ey muhibb-i enbiyâya merhabâ
1Ey safâ veren, kalıcı Allah’ım, merhaba!
2Âlem sensin; ey peygamberleri seven, merhaba!
- 2
Ey Hudâ mahbûbı şâna ey Hudâ zâtı vü cân
Ey Hudâ ismi vü cellâ ey Hudâya merhabâ
1Ey yüce Allah'ın sevgilisi; ey Allah'ın zatı ve canı,
2ey Allah'ın adı ve celâli; Allah'a merhaba!
İkinci beyit, Allah'ın sevgilisi diye nitelenen kutsal muhatabı şan, zat, can ve yüce ad sözleriyle anar. Art arda gelen “ey”ler açıklayıcı bir cümleden çok coşkulu bir hitap dizisi kurar.
- 3
Ey yüzi yâ ey yüzi
Ey tecellî fahr-ı zât-ı Mustafâya merhabâ
1Ey yüzü kuşluk güneşi, ey yüzü umut dolunayı,
2ey Mustafa’nın yüce varlığının tecellisi, merhaba!
Üçüncü beyitte yüz önce kuşluk güneşine, sonra umut dolunayına benzetilir. Bu iki gök ışığı Mustafa'nın yüce varlığındaki tecelliyi görünür kılar ve “merhabâ”yı parlak bir karşılamaya dönüştürür.
- 4
Ey yüzi nûr-ı nübüvvet ey yüzi sâhib-i ilm
Ey Ganîyâ hânedân u esfiyâya merhabâ
1Ey yüzü peygamberlik nuru, ey bilgi sahibi,
2ey zenginliği sonsuz olan; hanedana ve seçkinlere merhaba!
Dördüncü beyit peygamberlik nurunu bilgiyle, ilahî zenginliği de hanedan ve seçkinlerle bir araya getirir. Selam tek kişide kalmaz; manevî soy ve yakınlar topluluğuna doğru genişler.
- 5
Ey Hulûsî Murtazânın ol ışkına
Ey saâdet tâcını giymiş hümâya merhabâ
1Ey Hulûsî, Murtaza’nın aşkında ayağının toprağı ol;
2ey mutluluk tacını giymiş devlet kuşu, merhaba!
Mahlas beytinde Hulûsî kendisine seslenip Murtaza'nın aşkında ayağın toprağı olmayı ister. Tevazu imgesi, mutluluk tacını giymiş hümâ övgüsüyle birleşerek gazelin yüksek hitabını kullukla kapatır.
Metnin kaynağı
Sabit kaynak DEU-AVESIS.6ecdcb51-eb8e-4906-9609-1ecdf1ed3d9a:pdf210-printed197-n16. Gerçek PDF görüntü 210, basılı s. 197'te 16 numarasıyla başlayan kayıt, bir sonraki numaralı manzumeye kadar tam 10 dizedir; basılı aruz satırı da aynı sınırın başındadır. AVESİS profili dosyanın yanında CC BY 4.0 bağlantısı verir; PDF içinde ayrıca gömülü lisans cümlesi yoktur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Nidügin ışkın bugün bilmez idim gördüm anaÖmer Hulûsî · Gazel→
Matla, “merhabâ” redifini Allah'a ve peygamberleri seven manevî çevreye yönelen iki katlı bir selam yapar. “Safâ” ile “bekâ”, karşılamanın hem gönül açıklığı hem süreklilik isteği taşımasını sağlar.