Ey Yolcu

Yoldan geçen birine söylenmiş sekiz dize. Âkif kederini paylaşmak istiyor çünkü tek başına taşınamıyor; şiir bir mezarlık manzarasıyla bitiyor ve o mezarlığın adı vatan.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gitme, ey yolcu, beraber oturup ağlaşalım:

   Elemim bir yüreğin karı değil, paylaşalım:

   1Gitme ey yolcu, beraber oturup ağlaşalım;

   2acım bir yüreğin işi değil, paylaşalım.

   Şiir yolcuya yöneltilen bir rica ile açılır: konuşan birlikte oturup ağlaşmak ister. ‘Bir yüreğin kârı değil’ sözü, elemin tek kişinin taşıma gücünü aştığını ve paylaşılmak istendiğini bildirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ne yapıp ye'simi kahreyleyeyim, bilmem ki?

   Öyle dehşetli muhitimde dönen matem ki!..

   1Umutsuzluğumu ne yapıp da yeneyim, bilmiyorum;

   2çevremde dönen matem öyle dehşetli ki!

   Matem “dönen” bir şey olarak anlatılıyor: sabit değil, kuşatıcı. İlk dizedeki çaresizlik itirafı, konuşanın da bir çözümü olmadığını söylüyor — bu bir vaaz değil.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ah! Karşımda vatan namına bir kabristan

   Yatıyor şimdi...Nasıl yerlere geçmez insan?

   1Ah! Karşımda vatan adına bir mezarlık

   2yatıyor şimdi... İnsan utancından nasıl yerin dibine geçmez?

   Vatan adına görülen manzara bir mezarlıktır. İkinci dizedeki deyim, konuşanın bu görüntü karşısında utancından yerin dibine geçme isteğini soru biçiminde verir; eylemin öznesi insan olarak korunur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Şu mezarlar ki uzanmış gidiyor, ey yolcu,

   Nereden başladı yükselmeye, bak, nerde ucu!

   1Şu mezarlar ki uzanıp gidiyor ey yolcu,

   2bak nereden yükselmeye başladı, nerede ucu!

   Mezarlar gözün erişemediği kadar uzanır; konuşan yolcudan başlangıç ve uçlarını aramasını ister. Sayı verilmemesi, kaybın ölçülemezliğini artırır; şiir bu bentte belirli bir savaşın adını söylemediği için yorum dışarıdan tarih eklemez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle