Eylerim tîr-i nigâha merdüm-i çeşmi hedef
Şair gözünü sevgilinin bakış okuna hedef eder, kavuşma için can vermeyi kabul eder ve gözyaşının güzellik goncasını beslediğini söyler; son beyitte şiirini eskilerin eserleriyle yarıştırır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Eylerim hedef
Tîr-i şehden gayrı insân eylemez kesb-i şeref
yanınca ketm ister yâr
Cânıma minnet biri ammâ tekellüf ber taraf
Su verir her dem hayâl-i gonca-i hüsne gönül
Çeşm-i giryân sanma eşgi yok yere eyler telef
Her perî rû eylemez nakd-i sirişge i’tibâr
Kabil-i olmaz dil-i yem her sadef
Hemser eyle şi’rini eş’âr-ı pîşîne Enîs
Cevher-i ziynet fezânın kadrini etsin
1Göz bebeğimi bakış okuna hedef ederim;
2insan, şahın okundan başka bir şeyle şeref kazanmaz.
3Sevgili, can bedeli yanında kavuşma malını gizli ister;
4canımı vermek başım üstüne, fakat gösteriş bir yana.
5Gönül her an güzellik goncasının hayaline su verir;
6ağlayan gözün yaşını boş yere harcadığını sanma.
7Her peri yüzlü, gözyaşı parasına değer vermez;
8deniz gönüllü her sedef de eşsiz inciye elvermez.
9Ey Enîs, şiirini önceki şairlerin şiirlerine denk kıl;
10süs veren cevherinin değerini değersiz taş da görsün.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Ok ve hedef imgesi, âşığın edilgen değil isteyerek tehlikeye giren tavrını gösterir. Kavuşmanın bedeli candır; ancak bu fedakârlık gösterişten arınmalıdır. Gözyaşı boşa akmaz, gönüldeki güzellik goncasını sular. İnci-sedef benzetmesi her güzelin gözyaşının kıymetini anlamadığını söyler. Kapanışta aşkın değer ölçüsü şiire taşınır ve Enîs kendi cevherini önceki ustalarla sınar.