DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Eylerim tîr-i nigâha merdüm-i çeşmi hedef
manzume · 18. yüzyıl

Eylerim tîr-i nigâha merdüm-i çeşmi hedef

Şair gözünü sevgilinin bakış okuna hedef eder, kavuşma için can vermeyi kabul eder ve gözyaşının güzellik goncasını beslediğini söyler; son beyitte şiirini eskilerin eserleriyle yarıştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Eylerim hedef

    Tîr-i şehden gayrı insân eylemez kesb-i şeref

    yanınca ketm ister yâr

    Cânıma minnet biri ammâ tekellüf ber taraf

    Su verir her dem hayâl-i gonca-i hüsne gönül

    Çeşm-i giryân sanma eşgi yok yere eyler telef

    Her perî rû eylemez nakd-i sirişge i’tibâr

    Kabil-i olmaz dil-i yem her sadef

    Hemser eyle şi’rini eş’âr-ı pîşîne Enîs

    Cevher-i ziynet fezânın kadrini etsin

    1Göz bebeğimi bakış okuna hedef ederim;

    2insan, şahın okundan başka bir şeyle şeref kazanmaz.

    3Sevgili, can bedeli yanında kavuşma malını gizli ister;

    4canımı vermek başım üstüne, fakat gösteriş bir yana.

    5Gönül her an güzellik goncasının hayaline su verir;

    6ağlayan gözün yaşını boş yere harcadığını sanma.

    7Her peri yüzlü, gözyaşı parasına değer vermez;

    8deniz gönüllü her sedef de eşsiz inciye elvermez.

    9Ey Enîs, şiirini önceki şairlerin şiirlerine denk kıl;

    10süs veren cevherinin değerini değersiz taş da görsün.

    Ok ve hedef imgesi, âşığın edilgen değil isteyerek tehlikeye giren tavrını gösterir. Kavuşmanın bedeli candır; ancak bu fedakârlık gösterişten arınmalıdır. Gözyaşı boşa akmaz, gönüldeki güzellik goncasını sular. İnci-sedef benzetmesi her güzelin gözyaşının kıymetini anlamadığını söyler. Kapanışta aşkın değer ölçüsü şiire taşınır ve Enîs kendi cevherini önceki ustalarla sınar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGelmezse gece âleme tenhâca o mâhımEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

merdüm-i çeşmi

göz bebeği

metâ-ı vasla

kavuşma malı

dürr-i yetîm

eşsiz, tek inci

hazef

değersiz taş veya çömlek kırığı

tîr-i nigâha

Göz bebeğimi bakış okuna hedef ederim

Nakd-i can

Sevgili, can bedeli yanında kavuşma malını gizli ister