Feleğin Yazdı Çak Bürûcunda

Elde kalan iki beyit, biri gökyüzüne biri ibadete bakan iki cümledir: birincisi feleğin burçlarına yazılmış bir dönüş payı ister, ikincisi zekâtı da namazı da orucu da tek tek reddeder. Ergun bu dizeleri, Sehî'nin “her nesneden fâriğ, lâübâlî” dediği bir dervişin elimizdeki tek izi olarak aktarır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Feleğin yazdı çak bürûcunda

   Ki dönem ben dahi bir ucunda

   1Feleğin ta burçlarına yazılmış:

   2ben de bir ucunda döneyim diye.

   Beyit kaderi bir yazı olarak düşünür ve o yazının yerini gökyüzünün burçlarına koyar. Şairin istediği pay ise mütevazıdır: çarkın merkezinde değil “bir ucunda” dönmek. Dönmek burada hem feleğin hareketi hem dervişin semâıdır; iki anlam aynı fiilde durduğu için istek bir yakınma değil bir katılma dileği gibi okunur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ne zekâtın edem tama’ mâlin

   Ne namazında ne orucunda

   1Ne zekâtını vereyim, ne malına göz dikeyim;

   2ne namazında gözüm var ne orucunda.

   İkinci beyit “ne ... ne ...” kalıbını üst üste bindirerek bütün bir ibadet listesini eler. Reddedilen şey inancın kendisi değil, hesabı tutulan biçimidir: zekât, mal, namaz ve oruç aynı cümlede sayılıp aynı kayıtsızlığa bırakılır. Sehî'nin şair için kullandığı “her nesneden fâriğ, lâübâlî” tarifi tam bu iki dizede karşılığını buluyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle