DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Felekten kem-ayârân çün hilâl ikbâl-i tâm ister
gazel · 19. yüzyıl

Felekten kem-ayârân çün hilâl ikbâl-i tâm ister

Eksik kişiler tam ikbal ararken olgunlar kusuru kabullenir. Sevgilinin bakışı kılıç, saçı uzun gece, boynu sabah olur; şiir yeteneği ise mânâ meydanında şimşek ve ateş yürüyüşlü at gibi hareket eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Felekten çün hilâl ikbâl-i tâm ister

    Kemâl erbâbı bedr-âsâ kusûr-ı ihtişâm ister

    Gılâf-ı nâzdan tîğ-i nigâhı seyl edip çeşmin

    Yine îkâz-ı fitne etti uşşâkı ister

    Seni bir şeb felekte etse zîb-i hâle-i âgûş

    Sabâh-ı haşre dek dil sanma ey meh kâm ister

    Misâl-i berk cevelân-ı tabiyyet sahn-ı mânâda

    bâde-âsâ tûsen-i âteş-hırâm ister

    Tehî bâğ-ı ruh-ı hatt-âverin geşt ü güzâr etmez

    Gül ü şebbûlarından dîde ister

    Şeb-i yeldâ-yı mihnet olsa da zülf-i siyeh-kârın

    Beyâz-ı gerden üzre dil yine her subh u şâm ister

    Gerekdir şerha-dâr-ı mihnet ü dil-hûn-ı eşk olsun

    Akîk-âsâ o kim çarh içre Hikmet sıyt-ı nâm ister

    1Değeri eksik kişiler felekten hilal gibi tam bir ikbal ister;

    2olgunluk sahipleri ise dolunay gibi ihtişam kusuru ister.

    3Gözün naz kınından bakış kılıcını çekip akıttı;

    4fitneyi yine uyandırdı, âşıkları ise kınında ister.

    5Ey ay yüzlü, felek seni bir gece kucak hâlesine süs etse,

    6gönül kıyamet sabahına kadar başka bir murat istemez.

    7Şiir tabiatı mânâ meydanında şimşek gibi dolaşır;

    8şarap renkli, ateş yürüyüşlü bir doru at ister.

    9Ayva tüyü beliren yanağın boş bahçesinde dolaşmaz;

    10göz, gül ve şebboylardan burnuna güzel koku ister.

    11Kara saçın mihnetin en uzun gecesi olsa da,

    12gönül yine beyaz boynu sabah akşam ister.

    13Mihnet yaraları taşıması ve gözyaşıyla gönlü kanlı olması gerekir;

    14Ey Hikmet, dünyada ün isteyen kişi akik gibi olmalıdır.

    Hilal ile dolunay karşıtlığı olgunluğun gösteriş değil eksikliği bilmek olduğunu söyler. Kın, kılıç ve at imgeleri güzelliği savaşçı bir güce çevirir; son beyit şöhretin bedelini yara ve kanlı gözyaşı olarak belirler.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirFeyz-i mehtâb edeli meclisi bahr-i sîm-âbŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

kem-ayârân

değeri, ayarı eksik kişiler

niyâm

kın

Kümeyt-i

doru at

tatîr-i meşâm

burnu güzel kokuyla doldurma

Felekten kem ayârân

Değeri eksik kişiler felekten hilal gibi tam bir ikbal ister

kem ayârân çün

Değeri eksik kişiler felekten hilal gibi tam bir ikbal ister