Gafil kaldır kalbindeki gümanı

Üç dörtlük, üç soru ve hepsi aynı biçimde: “değil mi?” Kul Himmet burada bir şey öğretmiyor, dinleyeni kendi bildiğini söylemeye çağırıyor.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gafil kaldır kalbindeki gümanı

   Bu mülkün sahibi Ali değil mi

   Yaratmış Hak on sekiz bin alemi

   Rızkını veren de Allah değil mi

   1Ey gafil, kalbindeki şüpheyi kaldır;

   2bu mülkün sahibi Ali değil mi?

   3Hak on sekiz bin âlemi yaratmış;

   4rızkını veren de Allah değil mi?

   Nefes bir emirle açılıp hemen soruya dönüyor. Soru biçimi öğreticiliği yumuşatıyor: cevap dinleyende zaten var sayılıyor, yapılması gereken tek şey şüpheyi bırakmak.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gelin geçelim biz böyle gümandan

   Sakın çıkmayalım dinden imandan

   Şefaat umalım on iki imamdan

   İmamlar atası Ali değil mi

   1Gelin, böyle şüpheden geçelim;

   2sakın dinden imandan çıkmayalım.

   3On iki imamdan şefaat umalım;

   4imamların atası Ali değil mi?

   Ses tekilden çoğula geçiyor: “geçelim, çıkmayalım, umalım”. Kul Himmet kendini dinleyenin dışına koymuyor; nefes bir vaaz değil, ortak bir karar önerisi hâline geliyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kul Himmet'im der ki ben bir fukara

   Aradım buldum derdime bir çare

   Yüzü kara nasıl varsın dergaha

   Dergahta oturan Ali değil mi

   1Kul Himmet'im der ki: ben bir yoksulum;

   2aradım, derdime bir çare buldum.

   3Yüzü kara olan dergâha nasıl varsın?

   4Dergâhta oturan Ali değil mi?

   Mahlas dörtlüğünde önceki güvenli soruların yerine yüzü kara olarak dergâha varma kaygısı gelir. Son dize dergâhta Ali'nin oturduğunu yeniden sorar; beyit bağışlanmanın gerçekleştiğini açıkça söylemediği için yorum bu sonucu kesinleştirmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle