Gamdır hemm ne demdir hem içündür

Şiir her şeyi bir sebebe bağlar: gözün nemi gama, bülbülün feryadı sevgiliye, meclis devri Cem geleneğine, âşıkların düğümlü düşüncesi kıvrımlı saça yönelir. İnsan olmanın payı dünya gamıdır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gamdır hemm ne demdir hem içündür

   Gönül hemm ü dü dîde nem içündür

   Çü bülbül subh-dem feryâd u zârı

   Gönül bir serv-kad gül-fem içündür

   Dem-â-dem devr-i câm-ı bezme hürmet

   Hemân icrâ-yı resm-i Cem içündür

   Behîmiyyet çerâ-gâh-ı safâdır

   Gam-ı âlem benî Âdem içündür

   Sabâya peyrev-i bâğ-ı cihânda

   Gül-i maksûd bir dem şem içündür

   Ser-â-pâ ukde-i efkâr-ı uşşâk

   O gîsû-yı ham-ender-ham içündür

   Şiyem-i gerden-i kâfûrı yârin

   Dil-i mecrûhuma merhem içündür

   Aceb âlem ki Hikmet hande-i gül

   Sirişk-efşânî-i şeb-nem içündür

   1Gamdır; kaygının ne olduğu da, ne zaman ve ne için bulunduğu da bundandır;

   2gönül keder, iki göz ise nem içindir.

   3Bülbül gibi seher vakti feryat ve inleyiş,

   4gönüldeki servi boylu, gül ağızlı sevgili içindir.

   5Meclis kadehini durmadan dolaştırmaya gösterilen hürmet,

   6yalnızca Cem'in geleneğini sürdürmek içindir.

   7Hayvanî yaşayış rahatlık otlağıdır;

   8dünya gamı ise insanoğlu içindir.

   9Dünya bahçesinde sabah yeline uyana,

   10muradın gülü, bir an koklamak içindir.

   11Âşıkların baştan ayağa düğümlenen düşünceleri,

   12o büklüm büklüm saç içindir.

   13Sevgilinin kâfur renkli boynunun huyu,

   14yaralı gönlüme merhem olmak içindir.

   15Ne tuhaf dünya Hikmet; gülün gülüşü bile,

   16gece çiyinin gözyaşı saçması içindir.

   İçündür redifi neden-sonuç zinciri kurarken yer yer nükteli karşıtlıklar doğurur. Hayvanın rahat otlağı ile insanın gamı, gülün gülüşü ile çiyin ağlayışı yan yana gelerek neşenin altında saklı kederi açar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle