Gamze vü bîgâneye dil âşinâ olmak diler
Gönül insanlardan kaçıp sevgilinin ayağına yüz sürmek, kanlı gözünü kadeh yapmak ve sevgilinin bahçesinde sabah yeline dönüşmek ister. Bu arzu, aklın elden gitmesi ve bela üstüne bela gelmesi pahasına sürer.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Gamze vü olmak diler
Halktan âhû-sıfat u olmak diler
Sâye-veş pâ-mâl olup üftâden ey serv-i ümîd
Her kademde hâk-i pâya çehre-sâ olmak diler
İktizâ-yı hikmet üzre selb-i akl eyler kazâ
Yoksa kim pâ-beste-i olmak diler
Ân-be-ân dûd-ı siyeh-veş gönlü pür-pîç olup
Fark-ı uşşâka belâ-ender-belâ olmak diler
Dîde-i pür-hûnunu âşık edip gül-gûn kadeh
Subh-dem -i ehl-i safâ olmak diler
Şeb-nem-efşânî-i çeşmimden olup âhım vezân
Gülistân-ı hüsnüne bâd-ı sabâ olmak diler
Devr eder bezm-i tehî-destîde encâmı çü câm
Kim ki bir dem hem-dem-i ehl-i hevâ olmak diler
Kilk-i Hikmet vasf-ı rûyunda -i germ ile
Bâğ-ı nazma bülbül-i âteş-nevâ olmak diler
1Gönül, gamzeyle de yabancıyla da tanış olmak ister;
2insanlardan ceylan gibi ürküp uzaklaşmak ister.
3Ey ümit servisi, gölge gibi ayak altında kalıp düşerek,
4her adımda ayağının toprağına yüz sürmek ister.
5Kader hikmet gereği aklı ortadan kaldırır;
6yoksa kim akıl hastanesine bağlanmak ister?
7Gönül her an kara duman gibi kıvrım kıvrım olur,
8âşıkların başına bela üstüne bela olmak ister.
9Âşık, kanlı gözünü gül renkli kadeh edip,
10seher vakti safa ehliyle birlikte içmek ister.
11Gözüm çiy saçar, âhım rüzgâr gibi eser;
12güzellik bahçene sabah yeli olmak ister.
13Eli boşluk meclisinde sonu kadeh gibi döner,
14kim bir an heves ehliyle yoldaş olmak isterse.
15Hikmet'in kalemi yüzünü anlatırken hararetli gıcırtısıyla,
16şiir bahçesinde ateş sesli bir bülbül olmak ister.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Her beyitte tekrarlanan olmak diler, gönlün kararlı fakat çelişkili hareketini taşır. Kaçış ile yaklaşma, yoksulluk ile meclis, gözyaşı ile içki yan yana gelir; son beyitte kalem bu isteğin ateş sesli bülbülü olur.