DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Gamze vü bîgâneye dil âşinâ olmak diler
gazel · 19. yüzyıl

Gamze vü bîgâneye dil âşinâ olmak diler

Gönül insanlardan kaçıp sevgilinin ayağına yüz sürmek, kanlı gözünü kadeh yapmak ve sevgilinin bahçesinde sabah yeline dönüşmek ister. Bu arzu, aklın elden gitmesi ve bela üstüne bela gelmesi pahasına sürer.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gamze vü olmak diler

    Halktan âhû-sıfat u olmak diler

    Sâye-veş pâ-mâl olup üftâden ey serv-i ümîd

    Her kademde hâk-i pâya çehre-sâ olmak diler

    İktizâ-yı hikmet üzre selb-i akl eyler kazâ

    Yoksa kim pâ-beste-i olmak diler

    Ân-be-ân dûd-ı siyeh-veş gönlü pür-pîç olup

    Fark-ı uşşâka belâ-ender-belâ olmak diler

    Dîde-i pür-hûnunu âşık edip gül-gûn kadeh

    Subh-dem -i ehl-i safâ olmak diler

    Şeb-nem-efşânî-i çeşmimden olup âhım vezân

    Gülistân-ı hüsnüne bâd-ı sabâ olmak diler

    Devr eder bezm-i tehî-destîde encâmı çü câm

    Kim ki bir dem hem-dem-i ehl-i hevâ olmak diler

    Kilk-i Hikmet vasf-ı rûyunda -i germ ile

    Bâğ-ı nazma bülbül-i âteş-nevâ olmak diler

    1Gönül, gamzeyle de yabancıyla da tanış olmak ister;

    2insanlardan ceylan gibi ürküp uzaklaşmak ister.

    3Ey ümit servisi, gölge gibi ayak altında kalıp düşerek,

    4her adımda ayağının toprağına yüz sürmek ister.

    5Kader hikmet gereği aklı ortadan kaldırır;

    6yoksa kim akıl hastanesine bağlanmak ister?

    7Gönül her an kara duman gibi kıvrım kıvrım olur,

    8âşıkların başına bela üstüne bela olmak ister.

    9Âşık, kanlı gözünü gül renkli kadeh edip,

    10seher vakti safa ehliyle birlikte içmek ister.

    11Gözüm çiy saçar, âhım rüzgâr gibi eser;

    12güzellik bahçene sabah yeli olmak ister.

    13Eli boşluk meclisinde sonu kadeh gibi döner,

    14kim bir an heves ehliyle yoldaş olmak isterse.

    15Hikmet'in kalemi yüzünü anlatırken hararetli gıcırtısıyla,

    16şiir bahçesinde ateş sesli bir bülbül olmak ister.

    Her beyitte tekrarlanan olmak diler, gönlün kararlı fakat çelişkili hareketini taşır. Kaçış ile yaklaşma, yoksulluk ile meclis, gözyaşı ile içki yan yana gelir; son beyitte kalem bu isteğin ateş sesli bülbülü olur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGerek ândır gerek cândır gerek şândır gerek kândırŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

vahşet-fezâ

ürkeklik ve uzaklık veren

dârü'ş-şifâ

şifahane; burada akıl hastanesi

hem-şürb

birlikte içen

sarîr

kalem gıcırtısı

Gamze bîgâneye dil

Gönül, gamzeyle de yabancıyla da tanış olmak ister

bîgâneye dil âşinâ

Gönül, gamzeyle de yabancıyla da tanış olmak ister