Gerek ândır gerek cândır gerek şândır gerek kândır

Bentler hâlindeki şiir, güzellik ve şandan gönül gamına, tavus kanadı ve renkli kadehten sevgiliden yüz çeviriş ile Cem’e bağlanan güç bir sıralamaya uzanır. Kısa hüküm dizeleri bu unsurları gül bahçesi, eski hâl, perişanlık ve taşkınlık gibi sonuçlara bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gerek ândır gerek cândır gerek şândır gerek kândır

   Şitâbândır

   Per-i tâvûs verdi şûh u nazm-ı pâk u rengîn-i câm

   Gülistândır

   Gam-ı dil cevr-i gerdûn sekr-i mennân bâde-i sâgar

   Nümâyândır

   Gönülde aşk u şevk ü yârdan irâz u verir Cem

   Kemâ-kândır

   Gönül ü kâr-ı cihân ü ahvâl-i âşık ü kâkül-i dilber

   Perîşândır

   Cefâ vü cevr ü hecr ü çeşm-i yâre sabr eden âşık

   Nerîmândır

   Sirişk-i çeşm-i seyl-i dest-i hûn-ı âl mey-i mînâ

   Hurûşândır

   Gam ü iflâs ü fısk ü cevr-i ebnâ-yı zamân Hikmet

   Firâvândır

   1İster güzellik, ister can, ister şan, ister maden olsun;

   2hepsi hızla geçip gider.

   3Tavus kanadı, şuh ve temiz şiir, renkli kadeh—

   4bunların her biri bir gül bahçesidir.

   5Gönül gamı, feleğin eziyeti, lütuf sahibinin sarhoşluğu ve kadeh şarabı

   6apaçık görünür.

   7Gönüldeki aşk ile coşku, sevgiliden yüz çeviriş ve Cem’e bağlanan veriş

   8eskiden nasılsa öyledir.

   9Gönül, dünya işi, âşığın hâlleri ve sevgilinin kâkülü

   10hep karmakarışıktır.

   11Eziyet, zulüm, ayrılık ve sevgilinin gözüne sabreden âşık

   12Neriman kadar yiğittir.

   13Gözyaşı, gözün seli, ele bulaşan kızıl kan ve şarap testisi

   14coşkuyla taşmaktadır.

   15Gam, yoksulluk, günah ve zamanın insanlarının eziyeti, ey Hikmet,

   16pek boldur.

   Uzun sıralamaları izleyen kısa hüküm dizeleri şiire nabız gibi vuran bir ritim verir. Tavus kanadı, temiz şiir ve renkli kadeh nedensellik eklenmeden aynı gül bahçesi hükmünde toplanır. “İrâz u verir Cem” bölümü ise sentaksı tamamlanarak uydurulmaz; Cem’e bağlanan veriş ve “eskiden nasılsa” hükmü ihtiyatla korunur.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle