DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Halepli Edîb/Gamzen hayâli hâtır-ı zâra ne dem gelür
manzume · 18. yüzyıl

Gamzen hayâli hâtır-ı zâra ne dem gelür

Gazel, sevgilinin gamzesini bekleyen yaralı gönlü ağlama, humma, sanıklık ve eski kandil ocağı imgeleriyle anlatır; son beyitte çağın cahillerini eleştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gamzen hayâli hâtır-ı zâra ne dem gelür

    Ey meh bana mahabbet-i cândan ne dem gelür

    Buldı cümâdı çeşm-i terim

    Gözden dirîğ şimdi ne eşk ü ne dem gelür

    Olduk elîf-i himye-i dârû-yı bîganî

    Ancak bize harâret-i gelür

    Pest olsa vek'i zâtı nola ol hünerverin

    Kim zihnine sitâyiş-i gelür

    Sanma bu rûzigârda şâyeste-i cezâ

    Gönlüm gibi huzûruna bir gelür

    Hayfâ Edîb-i köhne çerâgâh-ı âlemin

    Cühhâl-i dehre reng-i hudûsı kıdem gelür

    1Gamzenin hayali yaralı gönlüme ne zaman gelir?

    2Ey ay yüzlü, cana işleyen sevgin bana ne zaman gelir?

    3Çok ağlamaktan yaşlı gözüm cansız bir nesneye döndü;

    4yazık, artık gözümden ne yaş ne kan gelir.

    5Yabancılık ilacının korusunda elif gibi dimdik kaldık;

    6bize ancak gam hummasının harareti gelir.

    7O hünerlinin özü aşağı görünse ne olur;

    8çünkü aklına cömert insanları övmek gelir.

    9Bu zamanda onu cezaya layık sanma;

    10gönlüm gibi huzuruna bir sanık gelir.

    11Yazık, ey Edip; dünyanın eski kandil ocağına

    12Dünya cahillerine sonradan oluşun rengi bile kadim görünür.

    İlk beyitler “ne zaman gelir” sorusuyla hasreti sürdürür; gözyaşının tükenmesi gam hummasına bağlanır. Dokuzuncu-onuncu dizelerde gönül mahkeme önündeki sanık gibi görünür. Son beyit hudûs-kıdem karşıtlığıyla yeniyi eski sanan cahillere yönelir; bu felsefi terimler basitleştirilmeden aktarılmıştır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Edib (Halep bağlantılı divan sahibi) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGöster yüzünü çeşm-i dil ü cânım açılsunHalepli Edîb · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

fart-ı giryeden

aşırı ağlamaktan

hummâ-yı gam

gam humması

müttehem

suçlanan, sanık

elif-i himye

Koruma içinde dimdik duran elif imgesi.

ehl-i kerem

Cömertlik ve iyilik sahibi kişiler.

cühhâl-i dehr

Dünyanın bilgisiz ve anlayışsız kişileri.