Gamzen hayâli hâtır-ı zâra ne dem gelür
Gazel, sevgilinin gamzesini bekleyen yaralı gönlü ağlama, humma, sanıklık ve eski kandil ocağı imgeleriyle anlatır; son beyitte çağın cahillerini eleştirir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Gamzen hayâli hâtır-ı zâra ne dem gelür
Ey meh bana mahabbet-i cândan ne dem gelür
Buldı cümâdı çeşm-i terim
Gözden dirîğ şimdi ne eşk ü ne dem gelür
Olduk elîf-i himye-i dârû-yı bîganî
Ancak bize harâret-i gelür
Pest olsa vek'i zâtı nola ol hünerverin
Kim zihnine sitâyiş-i gelür
Sanma bu rûzigârda şâyeste-i cezâ
Gönlüm gibi huzûruna bir gelür
Hayfâ Edîb-i köhne çerâgâh-ı âlemin
Cühhâl-i dehre reng-i hudûsı kıdem gelür
1Gamzenin hayali yaralı gönlüme ne zaman gelir?
2Ey ay yüzlü, cana işleyen sevgin bana ne zaman gelir?
3Çok ağlamaktan yaşlı gözüm cansız bir nesneye döndü;
4yazık, artık gözümden ne yaş ne kan gelir.
5Yabancılık ilacının korusunda elif gibi dimdik kaldık;
6bize ancak gam hummasının harareti gelir.
7O hünerlinin özü aşağı görünse ne olur;
8çünkü aklına cömert insanları övmek gelir.
9Bu zamanda onu cezaya layık sanma;
10gönlüm gibi huzuruna bir sanık gelir.
11Yazık, ey Edip; dünyanın eski kandil ocağına
12Dünya cahillerine sonradan oluşun rengi bile kadim görünür.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Edib (Halep bağlantılı divan sahibi) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
İlk beyitler “ne zaman gelir” sorusuyla hasreti sürdürür; gözyaşının tükenmesi gam hummasına bağlanır. Dokuzuncu-onuncu dizelerde gönül mahkeme önündeki sanık gibi görünür. Son beyit hudûs-kıdem karşıtlığıyla yeniyi eski sanan cahillere yönelir; bu felsefi terimler basitleştirilmeden aktarılmıştır.