DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Halepli Edîb/Göster yüzünü çeşm-i dil ü cânım açılsun
manzume · 18. yüzyıl

Göster yüzünü çeşm-i dil ü cânım açılsun

Gazel, sevgilinin yüzünü ve sözünü şifa, Besmele, mushaf, anahtar ve kilit imgeleriyle ilişkilendirir; her beyitte açılma isteği giderek manevi bir kurtuluş dileğine dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Göster yüzünü çeşm-i dil ü cânım açılsun

    Depret lebini açılsun

    Arz it bana ârâyiş-i gülzâr-ı cemâlin

    Nutk-ı dehen-i bülbül-i nâlânım açılsun

    Keşf eyle bana Besmele-i hâcib-i suhun

    Tâ nâsiye-i Mushaf-ı îmânım açılsun

    Terk eyleyüb elden koma

    Kufl-i der-i açılsun

    Hurrem dil idüb nakd-i visâlinle Edîb'i

    Pîr yâre koma dest ile dîvânım açılsun

    1Yüzünü göster ki gönül ve can gözüm açılsın.

    2Dudağını kıpırdat ki şifa kutum açılsın.

    3Güzellik bahçenin süsünü bana sun;

    4inleyen bülbül gibi konuşan dilim açılsın.

    5Söz perdesindeki Besmele’yi bana keşfet;

    6iman mushafımın alnı açılsın.

    7Vefa anahtarını bırakma, elinden düşürme;

    8hüzün hücresinin kapısındaki kilidim açılsın.

    9Kavuşma sermayenle Edip’in gönlünü sevindir;

    10Beni yaşlı sevgiliye bırakma; divanım elinle açılsın.

    “Açılsın” redifi yalnız göz ve ağız için değil, iman kitabı, hüzün kapısı ve şairin divanı için de işler. Son dizedeki yoğun ve kısmen kapalı söz dizimi ihtiyatlı çevrilmiştir; pîr sevgili, el açma ve divanın açılması arasındaki bağ tek bir kesin yoruma zorlanmamıştır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Edib (Halep bağlantılı divan sahibi) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKurulsa bezm-i çemen fasl-ı nevbahâr olsaHalepli Edîb · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

hokka-i dermânım

şifa kutum

iklîd-i vefâyı

vefanın anahtarını

halvetgeh-i ahzânım

hüzünlerimin yalnızlık hücresi

gülzâr-ı cemâl

Sevgilinin güzelliğinin gül bahçesine benzetilişi.

Besmele-i hâcib-i suhan

Söz perdesini açan Besmele imgesi.

nakd-i visâl

Kavuşmanın değerli sermaye sayılan nimeti.