Gazel I

Elif’in gazeli, sevgilinin benine ve yakut dudağına yönelen arzuyu, kavuşmanın âşıktan esirgenip rakiplere düşmesiyle acı bir alaya dönüştürür. Son beyitte Âkif’e nazire iddiası, afyonun yol açtığı titreme üzerinden nükteli bir öz eleştiri kazanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Niçehim âl-i ruh-i dîde-i bâlâna düşer

   Hevesim lâ’l-i leb-i yâr-ı gül endâma düşer

   Mübtelâsından ider ni’met-i vaslın dirîğ

   Hân-ı vaslı o mehin düşmen-i bed kâma düşer

   Şöyle bir mâhveşe olmayalım dildâde

   Ki anın meyl-i ruhı rind-i meyâşâma düşer

   Bezm-i ağyâra varursa o meh-i işve nümâ

   Rukabâ cümle hemân dâm-ı dilârâma düşer

   Gazel-i Âkif’i tanzîr ideyim dirse Elif

   Za’f-i afyon ile desti ditirer hâme düşer

   1Gözüm ne zaman yüce bakışlı güzelin al yanağına düşse,

   2hevesim gül bedenli sevgilinin yakut dudağına yönelir.

   3Kavuşma nimetini tutkunundan esirger;

   4o ay yüzlünün kavuşma sofrası kötü niyetli düşmana kalır.

   5Böyle ay yüzlü bir güzele gönül vermeyelim;

   6çünkü onun yanağa meyli, şarap düşkünü rinde yönelir.

   7O cilveli ay başkalarının meclisine varırsa,

   8bütün rakipler hemen gönül kapan tuzağa düşer.

   9Elif, “Âkif'in gazeline nazire yazayım” derse,

   10afyonun verdiği güçsüzlükle eli titrer, kalemi düşer.

   İlk beyit bakışın benden dudağa kayışını izler; sonraki beyitlerde sevgilinin meclisi âşık için mahrumiyet, rakipler içinse bir tuzak alanıdır. “Ay” ve “gül beden” övgüleri klasik güzellik dilini sürdürürken kapanış, şiirin yüksek söyleyişini gündelik ve bedensel bir mizahla kırar: nazireye uzanan el titrer ve kalem yere düşer.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle