Gazel II

Sabah yelinden sevgilinin kavuşma kokusunu isteyen şiir, hemen ardından kaba âşığı, cimriliği ve uzatılan sözü hicveden nükteli bir tona geçer. Son beyit, söz meclisini “eyvallah” diyerek kapatır ve Âkif’e dervişçe bir selam yollar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bûy-i vaslı getür ey bâd-i sabâ gel bize es

   K-eylemez âşık-ı bîçâreleri gayrı heves

   Bûs idem lâ’lini der âşık-ı har meşrebi gör

   Katı serkeşlik ider lâzım anın enfine des

   Bâğ-ı hüsn ömrini her bâr ki verirse hâlâ

   Onda bir de dil-i gamdîdeye der olma nekes

   Bulamaz çün zurefâ çûb-ı duhân veş hemdem

   Uzadup durma sözi yetişür artık sesi kes

   Çün tamâm oldı suhan biz didik eyvallahı

   Hemçü dervîşi Elif göndere Âkif’te nefes

   1Ey sabah yeli, kavuşmanın kokusunu getir, bize doğru es;

   2çünkü zavallı âşıkları artık başka bir arzu harekete geçirmez.

   3Eşek yaradılışlı âşığa bak, “Yakut dudağını öpeyim” der;

   4pek azgınlık ediyor, burnuna bir değnek gerekir.

   5Güzellik bahçesi ömrünün meyvesini her zaman verirse,

   6orada kederli gönle de bir kez “Cimri olma” der.

   7İnce zevk sahipleri tütün çubuğu gibi bir yoldaş bulamaz madem,

   8sözü uzatıp durma; yeter artık, sesini kes.

   9Söz tamamlandığı için biz “Eyvallah” dedik;

   10Elif, derviş gibi nefesini Âkif'e göndersin.

   Gazel, beklenen lirik çizgiyi bilinçli olarak bozar: sabâ ve sevgilinin dudağı gibi klasik unsurlar, “eşek yaradılışlı âşık”, buruna değnek ve tütün çubuğu benzetmeleriyle alaycı bir söyleyişe çekilir. Yedinci ve sekizinci dizeler lafı uzatan kişiyi susturur; kapanıştaki nefes gönderme ise hem şiir söylemeyi hem tarikat selamını çağrıştırır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle