DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sünbülzâde Vehbî/Gehî ebrû-yı yârı geh ruhun tasvîr eder mehtâb
Gazel · 18.–19. yüzyıl

Gehî ebrû-yı yârı geh ruhun tasvîr eder mehtâb

Ay ışığı bir ressam gibi kimi zaman sevgilinin kaşını hilal, kimi zaman yanağını tam bir yüz hâlinde çizer.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Gehî ebrû-yı yârı geh ruhun tasvîr eder

    Hilâlî şekl edip resmin döner tedvîr eder

    O tıfl-ı nâzı süd limân deyü zevrak-süvâr etsem

    Yem-i pür-şûru ol şeb reşk-i cûy-ı şîr eder

    Ziyâ kesb eyleyip mihr-i ruh-ı dildârdan her dem

    Bu mâhiyyetle çeşm-i encümü tenvîr eder

    O meh-rûyuñ görüp dîvânegân-ı zülf-i şeb-gûnun

    Felekde hâlesin eder

    Şeb-i vaslında yârıñ germî-i mey derd-i ser vermez

    Tabâşîr ile dürd-i bâdeyi tahmîr eder

    Nakîsa verdigin ehl-i kemâle devr-i gerdûnuñ

    Dirâyetle dehân-ı gurreden takrîr eder

    Dil-i Vehbî olur fersûde görse sîne-i yârı

    Ketân-ı nâ-tüvâna dûrdan te’sîr eder

    1Ay ışığı bazen sevgilinin kaşını, bazen yanağını resmeder.

    2Resmini hilal biçimine sokar, sonra çevirip tamamlar.

    3O nazlı çocuğu 'süt limanı'na doğru kayığa bindirsem,

    4ay ışığı o gece coşkun denizi süt ırmağına imrendirir.

    5Her an sevgilinin yanağındaki güneşten ışık alır;

    6bu niteliğiyle yıldızların gözünü aydınlatır.

    7Ay yüzlünün gece renkli saçına vurulan divaneleri görünce

    8gökteki halesini zincirin ilk halkası yapar.

    9Sevgiliyle kavuşma gecesinde şarabın sıcaklığı baş ağrıtmaz;

    10ay ışığı tebeşirle şarap tortusunu yoğurur.

    11Göğün dönüşünün olgun kişileri eksilttiğini

    12ay ışığı parlak ağzıyla anlayışla anlatır.

    13Vehbî'nin gönlü sevgilinin göğsünü görse yıpranır;

    14ay ışığı zayıf ketene uzaktan bile tesir eder.

    Ay ışığı bir ressam gibi kimi zaman sevgilinin kaşını hilal, kimi zaman yanağını tam bir yüz hâlinde çizer. Süt ırmağı, yıldız gözleri, hale zinciri ve tortulu şarap gece sahnesini hareketlendirir. Son beyitte ayın keten üzerindeki yıpratıcı tesiri, sevgilinin göğsünü uzaktan gören Vehbî’nin gönlündeki aşınmaya aktarılır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Sünbül-zâde Vehbî Mehmed Efendi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Internet Archive kaydındaki tarihî taramaya bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirHâl-i ruha cây-ı nişest olmuş süveydâ câ-be-câSünbülzâde Vehbî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

divane

Aşk yüzünden aklını yitirmiş kişi.

gurre

Parlaklık; ayın ilk günü.

hilal

Yeni ayın ince yay biçimi.

hale

Ayın çevresindeki ışık halkası.

mehtâb

Geceyi aydınlatan ay ışığı.

ser-halka-i zencîr

Bir zincirin başlangıcındaki ilk halka.