Gel Temâşâ Eylegil Zâhid Cemâlûllaha Bak

Zahide kuruntu perdesini kaldırıp ilahî güzelliğe bakmasını söyler. Kur’an ayetleri, harfler, yirmi sekiz ve otuz iki sayıları, manevi pir ve ayna imgeleriyle Hurufi bir hakikat okuması kurar; dış âlemi mutlak varlığın görünüşü sayar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gel temâşâ eylegil zâhid cemâlûllaha bak

   Perde-i pindârı kaldır Semme vechullaha bak

   1Gel, seyret ey zahit; Allah’ın güzelliğine bak

   2Kuruntu perdesini kaldır, “nereye dönerseniz Allah’ın yüzü oradadır” sırrına bak

   Zahide güzelliği seyretme çağrısı, kuruntu perdesini kaldırma şartıyla verilir. “Nereye dönerseniz” işareti, ilahî yüzü uzak bir noktada değil, benlik vehmi çekildiğinde her yönde görülebilen bir tecelli sayar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kâşif-i levh-i hakayık sırr-ı Sübhânellezî

   Nûr-i kerremnâ ile âyîne-i Allah’a bak

   1Hakikat levhasını açan, “Sübhânellezî” sırrıdır

   2“Kerremnâ” nuruyla Allah’ın aynasına bak

   Hakikat levhasını açan sır ile “kerremnâ” nuru yan yana gelerek insanın onurlandırılışını bir ayna imgesine taşır. Bakılması istenen ayna, bilginin kuru metinde değil nurla aydınlanan varlıkta okunacağını sezdirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Râ vü mîm ü zâ ile idrâk kıl mâhiyyetin

   Mazhar-ı Kur’an-ı Hak esrâr-ı Fazlullah’a bak

   1R, m ve z harfleriyle mahiyetini kavra

   2Hak Kur’an’ın göründüğü yer olan Fazlullah’ın sırlarına bak

   R, m ve z harfleri mahiyeti kavramanın şifreleri gibi sunulur; harf bilgisi Fazlullah’ın sırlarına açılır. Kur’an’ın görünme yeri sayılan kişi, yazı ile beden arasındaki Hurûfî bağı temsil eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sâhib-i ta’bîr-i ma’nâ âlim-i ilm-i ledün

   Feyz-i pîr-i ma’nevî kesb eyle rûhullaha bak

   1Anlamları yorumlayan, ledün ilmini bilen kişiye

   2Manevi pirin feyzini edin; Allah’ın ruhuna bak

   Ledün bilgisini bilen yorumcu, görünür sözün ardındaki anlamı açan rehberdir. Manevi pirden feyiz kazanma emri, “Ruhullah”a bakışı doğrudan iddia değil eğitim ve aktarım yoluyla erişilen bir görüş kılar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bist ü heşt ü sî vü dürür nokta-i bism-i İlâh

   Sâye-i rûh-ül-kudüs ayn-ı kelâmullah’a bak

   1Yirmi sekiz ve otuz iki, ilahî besmelenin noktasıdır

   2Kutsal ruhun gölgesi, Allah kelâmının kendisine bak

   Yirmi sekiz ve otuz iki sayıları harf düzenlerini, besmelenin noktası ise çokluğu tek kökte toplar. Kutsal ruhun gölgesiyle Allah kelâmının aynılığı, sayı, harf ve vahiy arasında yoğun bir sembol ağı kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Fâtih-i miftâh-ı ebvâb-ı tılısmât-i Hudâ

   Nâzır-i mir’at-ı Allah olan ehlullaha bak

   1Allah’ın tılsımlarının kapılarını açan anahtarın fatihi

   2Allah’ın aynasına bakan ehlullaha bak

   İlahî tılsımların kapılarını açan anahtar ve onu kullanan fatih, gizli bilginin aşamalı açılışını anlatır. Allah’ın aynasına bakan ehlullah, bu bilginin teorik sahibi değil sürekli temaşa eden taşıyıcısıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Ey Hatâyî âlem-i zâhir vücûd-i mutlakı

   Görmek istersen cemâl-i nûr-i zâtullaha bak

   1Ey Hatâyî, dış âlem mutlak varlıktır

   2Zat nurunun güzelliğini görmek istersen Allah’ın güzelliğine bak

   Dış âlem mutlak varlığın görünüşü olarak tanımlanır; zat nurunun güzelliğini görmek isteyen yine ilahî cemale yöneltilir. Son beyit, şiirin farklı ayna ve perde imgelerini tek bir bakış öğretisinde tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle